Жаңылыктар

Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту   «Менин укуктарым жана жоопкерчилигим: Конституция жарандык аң-сезимимди жана жүрүм-турумумду кантип калыптандырат»   аттуу темада студенттер арасында сынак жарыялайт   Сынак Кыргыз Республикасынын Конституция күнүнө карата өткөрүлөт жана теманы кеңири ачып берген эң мыкты эссе жана видеороликтерди аныктоого багытталган. Катышуучулар өз көз караштары, жеке окуялары менен бөлүшүп, конституциялык укуктарды коргоо жана ишке ашыруу боюнча практикалык сунуштарын бере алышат.   Сынакка кимдер катыша алат?   Кыргыз Республикасынын бардык жогорку окуу жайларынын студенттери. Сынактык материалдарга коюлуучу талаптар:   • Материалдар мамлекеттик же расмий тилде кабыл алынат. • Эссенин көлөмү – 3 беттен ашпашы керек. • Видеороликтин узактыгы – 3төн 5 мүнөткө чейин. • Бир катышуучу бир нече материал жибере алат. • Сынакка тапшырылган материалдар рецензияланбайт жана кайтарылбайт. • Сынакка катышуу үчүн материалды тапшыруусу анын жарыяланышынын мүмкүндүгүнө автордун макулдугун билдирет.   Катышуу үчүн берилген материалга өзүнүн авторлугун тастыктаган билдирмени толтуруу зарыл.   Баалоо критерийлери:   • Идеянын жаңылыгы жана оригиналдуулугу • Теманын ачып берүүнүн деңгээли • Баяндоонун тактыгы жана логикалуулугу. • Мазмундуулук жана аргументтүүлүк. • Материалды берүүнүн креативдүүлүгү.   Сынакка тапшырылган иштерди Конституциялык соттун судьяларынан жана аппараттын кызматкерлеринен турган атайын комиссия аныктайт.   Жеңүүчүлөрдү сыйлоо: Сынактын жыйынтыгы боюнча үч жеңүүчү аныкталат: I орун – Ысык-Көлдө өтүүчү Конституционализм жайкы мектебине катышуу. II орун – Бишкекте өтүүчү Конституционализм жайкы мектебине катышуу. III орун – Баалуу белектер. Сыйлык тапшыруу аземи 2026-жылдын 30-апрелинде  Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун имаратында өтөт.   Аймактардан келген жеңүүчүлөр Бишкекке баруу менен байланышкан чыгы...

5-мартта Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунда Ак калпак күнүнө арналган флешмоб өткөрүлдү, ал кыргыз элинин улуттук каада-салтын сактоого жана жайылтууга багытталган.   Конституциялык соттун судьялары жана аппараттын кызматкерлери  бул демилгени колдошуп,  кыргыз маданиятынын башкы символдорунун бири болгон ак калпакты кийип чыгышты. Ак калпак эзелтеден эле ар-намыстын, кадыр-барктын жана акылмандыктын белгиси болуп эсептелет. Анын ак түсү ниеттин тазалыгын жана бийик адамгерчиликти символдоштурса, оюусу  кыргыз элинин дүйнө таанымын, табият менен байланышын чагылдырат.   Майрамга байланыштуу Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун Төрагасы Эмиль Жолдошевич Осконбаев өлкө жарандарын  – Ак калпак күнү менен куттуктады. “Ак калпак кыргыз элинин тарыхын, салт-санаасын жана руханий баалуулуктарын чагылдырган эң маанилүү улуттук символдордун бири болуп саналат. Өз тамырыбызга, улуттук символдорубузга жана маданий мурасыбызга болгон урмат-сыйды сактоо жана аяр мамиле кылуу — улуттук өзгөчөлүгүбүздү бекемдөөгө жана бай салттарыбызды кийинки муундарга өткөрүп берүүдө чоң мааниге ээ”, – деп белгиледи Эмиль Жолдошевич Осконбаев.   Ак калпак күнү Кыргызстанда жыл сайын 5-мартта белгиленет. Бул майрам 2011-жылы кыргыз элинин башкы символдорунун бирин сактоо жана даңазалоо максатында негизделген. Ошондон бери ал улуттук маданиятка, тарыхка жана руханий баалуулуктарга болгон урмат-сыйды бекемдеген жакшы салтка айланды.      

Урматтуу Кыргыз Республикасынын сот системасынын кызматкерлери!

 

Сот бийлиги — укуктук мамлекеттин пайдубалы жана конституциялык тартиптин ишеничтүү кепилдиги. Сиздерге мыйзамдын үстөмдүгүн камсыз кылуу, адамдын жана жарандын укуктары менен эркиндигин коргоо, коомдо адилеттүүлүктү, мыйзамдуулукту бекемдөө миссиясы жүктөлгөн.

 

Сиздердин ишиңиздер кынтыксыз кесипкөй компетенттүүлүктү, адеп-ахлактык жогорку жоопкерчиликти жана Конституцияга бекем берилгендикти талап кылат. Калыс жана принципиалдуу чечимдериңиздер аркылуу жарандардын мамлекеттик институттарга болгон ишеними чыңдалат, Мыйзамга болгон сый-урмат мамиле калыптанат жана өлкөнүн укуктук системасынын туруктуулугу  камсыздалат.

 

Учурдан пайдаланып, Сиздерди ак ниет эмгегиңиздер жана сот адилеттигине берилгендик менен өтөгөн кызматыңыздар үчүн терең ыраазычылык билдирем. Сиздердин ар бир чечимиңиздер даанышмандыкка, ички ынанымга жана коом алдындагы жогорку жоопкерчиликти терең түшүнүүгө негизденүү менен кабыл алына берсин.

 

Сиздерге бекем ден соолук, кесиптик туруктуулук, бакубаттык жана өлкөбүздүн өнүгүү жолунда жаңы ийгиликтерди каалайм.

 

Урматтоо менен,

КыргызРеспубликасынын Конституциялык сотунун төрагасы          Эмиль  Осконбаев  

Бишкек ш., 2026-жылдын 4-марты   Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунда расмий жолугушуу болуп өтүп, анын жүрүшүндө судьялар корпусуна Жогорку Кеңештин Конституциялык соттогу жаңы туруктуу өкүлү — Осмонов Айдарбек Касымалиевич тааныштырылды.   Жаңы өкүлдү Жогорку Кеңештин Аппаратынын жетекчиси Алмасбек Абытов тааныштырды.   Конституциялык соттун төрагасы Эмиль Осконбаев куттуктоо сөзүндө Парламент менен конституциялык контролдоо органынын ортосундагы конструктивдүү диалог өлкөнүн укуктук туруктуулугунун маанилүү кепилдиги экенин белгиледи.   «Жогорку Кеңеш — мыйзам чыгаруу бийлигинин жогорку органы катары мамлекеттин укуктук системасынын пайдубалын түптөйт. Ал эми Конституциялык соттун милдети — Баш мыйзамдын үстөмдүгүн камсыз кылуу. Биздин натыйжалуу өз ара аракеттенүүбүз улуттук мыйзамдардын сапатын жогорулатууга жана укуктун үстөмдүгүн бекемдөөгө түздөн-түз өбөлгө түзөт», — деп белгиледи Эмиль Осконбаев.   Жолугушуунун жүрүшүндө тараптар биргелешкен иштин негизги багыттарын: Конституциялык соттун чечимдеринин натыйжалуу аткарылышын камсыз кылуу, Конституциянын үстөмдүгү принциптерин илгерилетүү боюнча өз ара аракеттенүү, ошондой эле адилеттүүлүктү жана укуктук системанын натыйжалуулугун камсыз кылуу максатында институционалдык кызматташууну бекемдөө маселелерин талкуулашты.   Өз кезегинде Айдарбек Осмонов ачык жана жигердүү кызматташууга даяр экенин билдирип, анын ишмердүүлүгү конституциялык сот өндүрүшүнүн алкагында Парламенттин ыйгарым укуктарын натыйжалуу ишке ашырууга багытталарын белгиледи.   Жолугушуу иштиктүү жана конструктивдүү атмосферада өтүп, бийлик институттарынын Кыргыз Республикасында конституциялык мыйзамдуулукту системалуу түрдө бекемдөөгө болгон өз ара умтулуусун дагы бир жолу тастыктады.    

Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунда Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин юридикалык факультетинин 2-курсунун студенттери үчүн Ачык эшик күнү өткөрүлдү.   Студенттер конституциялык көзөмөл органынын ишмердүүлүгү жана анын мамлекеттик бийлик системасындагы орду менен таанышышты. Аларга аппараттын иши — кайрылууларды каттоо жана алдын ала кароодон тартып, иштерди соттук отурумдарга даярдоого чейинки процесстер тууралуу маалымат берилди. Кайрылуулардын жол берилүүчү критерийлерине жана иштерди кароонун практикалык өзгөчөлүктөрүнө өзгөчө көңүл бурулду.   Программанын алкагында Конституциялык соттун төрагасынын орун басары Дүйшеев Карыбек Арстанбекович менен жолугушуу болду. Диалогдун жүрүшүндө юристтердин кесиптик даярдыгы, сот системасында иштөөгө коюлуучу талаптар жана судья менен юристтин Конституция алдындагы жоопкерчилиги талкууланды.   Мындай жолугушуулар болочок юристтерге конституциялык сот адилеттигинин маанисин терең түшүнүүгө, теория менен практиканын байланышын бекемдөөгө жана укуктук маданиятты өнүктүрүүгө өбөлгө түзөт.    

Бишкек шаары, 2026-жылдын 19-февралы   Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту «CИВИКС» коомдук фондунун техникалык колдоосунда  күн сайын укукка байланыштуу иш алып барган жана укук колдонуу практикасын калыптандырган адистер үчүн кесиптик талкуу аянтчасы –  Конституционализм мектебин өткөрдү. Иш-чара Бишкек шаарындагы «Амбассадор» мейманканасынын конференц-залында өттү.   Мектеп формалдуу лекциялар цикли катары эмес, конкреттүү укуктук кырдаалдарда Конституция кантип иштей тургандыгы тууралуу ачык диалог форматында уюштурулду.   Иш-чараны ачып жатып, Конституциялык соттун Төрагасы Эмиль Осконбаев укуктук системанын туруктуулугу конституциялык ченемдерди бир түрдүү түшүнүүдөн башталарын белгиледи.   Биринчи сессия мамлекеттик бийлик системасында Конституциялык соттун ролуна арналды. Катышуучулар конституциялык контролдоо органынын статусунун өзгөчөлүктөрүн, анын ыйгарым укуктарынын чектерин жана бийлик бутактарынын тең салмактуулугун камсыз кылууда институционалдык көз карандысыздыктын маанисин талкуулашты.   Конституциялык соттун судьясы Чинара Айдарбекова конституциялык сот өндүрүшүнүн механизмине кеңири токтолду. Кайрылууларда жол берилген критерийлер жана процессуалдык фильтрлер, иштерди кароодо жарандык, административдик жана кылмыш-жаза сот өндүрүштөрүнө салыштырмалуу өзгөчөлүктөрү практикалык кызыгуу жаратты.   Күндүн экинчи бөлүгүндө Конституциялык соттун судьясы Меергуль Бобукеева ченемдик укуктук актылардын конституциялуулугун баалоодо укуктук принциптердин жана доктриналардын колдонулушунун талдоосун сунуштады.   Мектептин практикалык бөлүгү чакан топтордо иштөө форматында өттү. Катышуучулар укуктук кырдаалдарды моделдештирип, укуктук позицияларды иштеп чыгышты жана конституциялык-укуктук баалоонун алгоритмин түзүштү. Мындай формат теориядан колдонмо талдоого өтүүгө жана кесиптик тажрыйба алмашууга шарт түздү.   Жыйынтыктоочу сессия Конституциялык соттун чечимдеринин юридикалык күчүнө жана аларды аткаруу маселелер...

2026-жылдын 17-февралында Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту 2010-жылдагы Кыргыз Республикасынын  Конституциянын тиешелүү жоболору жана 2021-жылдын 11-апрелиндеги референдумда (бүткүл элдик добуш берүүдө) кабыл алынган “Кыргыз Республикасынын Конституциясы жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын жоболору менен системалуу өз ара байланышта 2021-жылдын 5-майындагы Мыйзамдын редакциясындагы Конституциянын 67-беренесин, 68-беренесинин 2-бөлүгүнүн экинчи абзацын, 72-беренесинин 1-бөлүгүн расмий чечмелөө берүү жөнүндө Кыргыз Республикасынын Президентинин сунушун карап чыгып, төмөнкүдөй тыянакка келди.   Конституция – бул баарыдан мурда коомдук бийликтин түзүлүшүнүн жана иштөөсүнүн уюштуруучулук ченемдик негизи. Өзүнүн табияты боюнча Конституция туруктуу болууга багытталган, анткени ал  укуктук тартиптин биримдигин  жана алдын ала болжолдонушун камсыз кылат. Ошол эле учурда ал коомдук турмуштун объективдүү өзгөрүүлөрүнө жооп кайтарууга жана жаңы чакырыктарга жооп катары бийликти уюштуруу механизмдеринин түпкү башатын бузбастан, оңдоого жөндөмдүү жандуу документ катары өзүнүн сапатын жоготпойт.   Кыргызстан эли мамлекеттик бийликтин жападан-жалгыз булагы катары 2021-жылдын 11-апрелинде өткөрүлгөн референдум (бүткүл элдик добуш берүү) аркылуу жаңы Конституцияга уюштуруучулук легитимдүүлүктү берип,  коомдук бийликти кайра түзүүнүн архитектурасын аныктаган.   Мамлекеттүүлүктүн өнүгүшүндө бир конституциялык моделден башкасына өтүү объективдүү жол берилген көрүнүш болуп саналат. Ошону менен бирге конституциялык трансформацияга жол берилишинин фактысынын өзү анын юридикалык тактыгына карата талапты жокко чыгарбайт. Башкысы болуп Негизги мыйзамдын текстин өзгөртүү эмес, бир ченемдик конструкциядан экинчисине өтүү ыкмасы жана логикасы негизги болуп саналат. Укуктук режимдин анык эместиги менен коштолгон конституциялык ажырым коомдук бийликтин легитимдүүлүгүн солгундатып жана анын туруктуулугуна шек келтирип, карама-каршылыкты жаратып, укуктук аныктык принцибин бузушу мүмкүн. Тиешелүү түр...

17-февралда саат 10:00дө Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту Кыргыз Республикасынын Президентинин Кыргыз Республикасынын Конституциясынын айрым беренелерин чечмелөө жөнүндө сунуштамасын кароого киришти.   Кароо жазуу жүзүндөгү жол-жобо тартибинде (тараптардын катышуусуз) жүргүзүлөт.   Кароонун жыйынтыгы боюнча чечим кабыл алынып, Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун расмий сайтында жарыяланууга тийиш.

2026-жылдын 12-февралында Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунда биринчи жолу дайындалган жергиликтүү соттордун судьялары үчүн уюштурулган үч күндүк стажировка аяктады. Программа 10-февралда башталып, судьялардын кесиптик адаптацияланышына жана соттук ишинде Конституциянын ролун комплекстүү түшүнүүсүн калыптандырууга багытталды.   Стажировка Конституциялык соттун конституциялык маданиятты бекемдөөгө жана Негизги мыйзамдын ченемдерин ар күндүк сот практикасында колдонуунун практикалык көндүмдөрүн өнүктүрүүгө багытталган системалуу ишинин бөлүгү болду.   Программанын алкагында катышуучулар Конституциялык соттун ишмердүүлүгү, мамлекеттик бийлик органдарынын тутумундагы орду жана ролу, конституциялык сот өндүрүшүнүн өзгөчөлүктөрү, судьялардын Конституциялык сотко кайрылуу тартиби жана анын чечимдеринин юридикалык күчү менен кеңири таанышты. Ар кандай категориядагы иштер боюнча Конституциялык соттун чечимдеринде берилген укуктук позицияларга жана алардын жалпы юрисдикциядагы соттор тарабынан практикалык колдонулушуна өзгөчө көңүл бурулду.   Практикалык бөлүк судьялардын Конституциялык сотко жолдонулуучу суроо-талаптардын долбоорлорун даярдоо, кейстерди талдоо жана конкреттүү соттук кырдаалдарда укуктук позицияларды колдонуу механизмдерин талкуулоо иштерин камтыды. Ошондой эле катышуучулар Конституциялык соттун жылдык баяндамалары жана анын расмий интернет-сайтында жайгаштырылган маалыматтык материалдар менен таанышты.   Стажировканын биринчи күнүндө катышуучуларга Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун Төрагасы Осконбаев Эмиль Жолдошевич куттуктоо сөзү менен кайрылып, ар күндүк сот практикасында конституциялык баалуулуктардын маанисин жана Конституциянын үстөмдүгүн камсыз кылууда судьянын өзгөчө жоопкерчилигин баса белгиледи.   Лекциялык жана практикалык сабактарды Конституциялык соттун Төрагасы Осконбаев Эмиль Жолдошевич, судьялар Айдарбекова Чынара Аскарбековна, Бобукеева Меергүл Рыскулбековна, Шаршеналиев Жамиль Асанбекович, ошондой эле Конституциял...

Пресс-анонс 2026-жылдын 11-февралы Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотуна Кыргыз Республикасынын Конституциясына расмий чечмелөө берүү жөнүндө Кыргыз Республикасынын Президентинин сунуштамасы келип түштү   Сунуштамада көрсөтүлгөндөй, кайрылуунун зарылдыгы коомдук-саясий мейкиндикте жана эксперттик чөйрөдө кызуу талкуулардын натыйжасында Кыргыз Республикасынын иштеп жаткан Президентинин ыйгарым укуктарынын мөөнөтүн, ошондой эле кезектеги же мөөнөтүнөн мурда президенттик шайлоолорду дайындоо тартибин жөнгө салуучу конституциялык жоболорду карама-каршы түшүнүктүн пайда болушу менен шартталган.   Ошондой эле 2021-жылдын 11-апрелинде референдумда (жалпы элдик добуш берүүдө) кабыл алынган “Кыргыз Республикасынын Конституциясы жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын жоболору, бир катар эксперттердин пикири боюнча, коллизияны жаратып, Кыргыз Республикасынын Конституциясына (Кыргыз Республикасынын 2010-жылдын 27-июнундагы Мыйзамынын редакциясында) ылайык шайланган Президенттин ыйгарым укуктарынын башталышын жана узактыгын бир түрдүү эмес чечмелөөгө жол берери көрсөтүлгөн.   Юристтер, укук таануучулар жана коомдук ишмерлер тарабынан айтылган карама-каршы укуктук позициялар мамлекеттик бийлик институттарынын туруктуу жана мыйзамдуу иштеши үчүн фундаменталдык мааниге ээ болгон маселелер боюнча конституциялык-укуктук аныксыздык пайда болгонун көрсөтөт деп белгиленген.   Сунушталган материалдарга ылайык, көрсөтүлгөн аныксыздык конституциялык түзүлүштүн негиздерине, элдик бийликтин принцибине, Конституциянын үстөмдүгүнө жана түздөн-түз колдонулушуна, укуктук аныктыкка, Конституцияга жана конституциялык мыйзамдарга ылайык шайлоо өткөрүүнүн тартибине жана мөөнөттөрүнө, ошондой эле Кыргыз Республикасынын жарандарынын шайлоо укуктарына түздөн-түз таасирин тийгизет.   Муну менен катар бийлик жана шайлоо маселелери коомчулук үчүн маанилүү болгон шартта мындай кайчы пикирлердин сакталышы бул укуктук талаш-тартыштардын курч саясий тире...

2026-жылдын 29-январында Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунда Конституциялык соттун жана анын аппаратынын 2025-жылдагы ишинин жыйынтыгы боюнча чогулуш өттү.   Чогулушта, отчеттук жыл Конституциялык сот үчүн конституциялык көзөмөл органынын 35 жылдыгына арналган юбилейлик иш-чараларды өткөрүү, ишмердүүлүктүн системалуу туруктуулукка өтүшү, ошондой эле конституциялык баалуулуктарды жайылтуу, укуктук маданиятты чыңдоо жана мамлекеттик органдар, кесиптик жана академиялык коомчулук менен өз ара аракеттенүүнү кеңейтүү багытында активдүү өнүгүү мезгили болгондугу белгиленди. Конституциялык соттун судьялары Аппараттын активдүү колдоосунда бул багыттарга конституциялык сот өндүрүшүн жүзөгө ашыруу менен катар олуттуу көңүл бурушту.   2025-жылы Конституциялык сот тарабынан 10 чечим жана 13 токтом, анын ичинде кабыл алынган чечимдерди түшүндүрүү боюнча 2 соттук акт кабыл алынды. Судьялар коллегиялары тарабынан 38 кайрылуу каралып, алардын ичинен 18и өндүрүшкө кабыл алынды. Конституциялык соттун аппараты тарабынан 56 кайрылуу алдын ала кароо тартибинде каралды.   Отчеттук жылда Конституциялык сот Жогорку Кеңеш, Жогорку сот, Башкы прокуратура, Акыйкатчы, Юстиция министрлиги, ошондой эле билим берүү жана кесиптик аудиториялар менен кызматташтыкты ырааттуу түрдө өнүктүрдү. 5 жогорку окуу жайы жана мамлекеттик мекемелер менен кызматташтык жөнүндө меморандумдарга кол коюлуп, бул Конституциялык соттун чечимдерин аткаруу, юридикалык билим берүү жана илим чөйрөсүндө системалуу жана узак мөөнөттүү иш жүргүзүүгө мүмкүндүк берди.   Конституциялык соттун судьялары өлкөнүн алдыңкы жогорку окуу жайларында өткөн көп сандаган жерине баруу менен лекцияларга жана эксперттик жолугушууларга катышты. Судьялар, юристтер, адвокаттар, мамлекеттик органдардын өкүлдөрү жана юридикалык факультеттердин окутуучулары үчүн конституционализм боюнча 6 мектептин өткөрүлүшү өзгөчө мааниге ээ болду.   Юбилейлик иш-чаралардын алкагында «Жаңы демократия өлкөлөрүндө конституциялык сот адилеттигинин калы...

2026-жылдын 14–20-январь күндөрү Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун аппаратынын консультанты Жанышбекова Н. Япониянын Japan’s Friendship Ties Program “MIRAI” аттуу эл аралык программасына катышты.

 

Программа Европа, Азия жана Кавказ өлкөлөрүнөн келген жаш адистерди бириктирип, Япониянын укуктук тутумун, мамлекеттик саясатын жана негизги мамлекеттик жана укуктук институттардын иш тажрыйбасын изилдөөгө багытталган.

 

Программанын алкагында Япониянын Жогорку сотунда, Япониянын Тышкы иштер министрлигинде, БУУнун Кылмыштуулук жана адилеттүүлүк боюнча окутуу-изилдөө институтунда (UNAFEI), Япониянын Юстиция министрлигине караштуу Эл аралык кызматташтык департаментинде, ошондой эле Keio университетинде жана Nishimura & Asahi юридикалык фирмасында лекциялар жана жумушчу жолугушуулар өткөрүлдү.

 

Иш-чаралардын жүрүшүндө сот тутумунун уюштурулушу, укуктун үстөмдүгүн камсыздоодогу сот бийлигинин ролу, эл аралык укуктук кызматташтык жана заманбап укук колдонуу тажрыйбалары боюнча маселелерге өзгөчө көңүл бурулду. Программа лекцияларды, эксперттик жолугушууларды, жумушчу талкууларды жана катышуучулар менен адистердин ортосунда кесиптик тажрыйба алмашуун...

26-жылдын 23-январында Ош шаарында Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту тарабынан Конституциялык соттун Төрагасы Эмиль Осконбаевдин, ошондой эле судьялар Чинара Айдарбекова жана Меергүл Бобукееванын катышуусу менен көчмө конституционализм мектептери өткөрүлдү.   Билим берүү иш-чаралары эки кесиптик аудитория үчүн уюштурулду. Биринчи мектеп Ош мамлекеттик университетинин базасында өтүп, ОшМУнун жана Жалал-Абад мамлекеттик университетинин юридикалык факультеттеринин окутуучуларын камтыды. Экинчи мектеп Ош облустук сотунда уюштурулуп, Ош жана Жалал-Абад облустарынын облустук жана райондук сотторунун судьялары үчүн өткөрүлдү.   Иш-чаралардын алкагында укуктук мамлекетти өнүктүрүүдөгү конституционализмдин ролу, мамлекеттик бийлик системасында Конституциялык соттун орду, ошондой эле Конституциялык соттун актыларын жана конституциялык укуктун принциптерин сот ишмердүүлүгүндө колдонууга байланышкан практикалык маселелер талкууланды.   Катышуучуларга кайрылып сүйлөгөн Конституциялык соттун Төрагасы Эмиль Осконбаев конституционализмди өнүктүрүү үзгүлтүксүз кесиптик диалогсуз мүмкүн эместигин белгилеп, көчмө форматтагы мектептер конституциялык адилеттүүлүктү аймактарга жакындатууга жана соттук жана академиялык чөйрөнүн реалдуу муктаждыктарын эске алууга өбөлгө түзөрүн баса белгиледи.   Конституционализм мектептери ачык талкуу форматында, суроо-жооптордун активдүү сессиясы менен өттү. Иш-чаралардын жыйынтыгында катышуучуларга сертификаттар тапшырылды.   Бул билим берүү демилгелери Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун конституциялык баалуулуктарды бекемдөөгө, укуктук маданиятты жогорулатууга жана укук колдонуу практикасында конституциялык принциптерди бирдиктүү түшүнүүнү калыптандырууга багытталган системалуу ишинин бир бөлүгү болуп саналат.    

Урматтуу мекендештер! Ардактуу  кесиптештер!

  Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун жана жеке өзүмдүн атымдан Сиздерди келе жаткан Жаңы 2026-жылыңыздар  менен чын жүрөктөн куттуктайм!   2025-жыл өлкөбүз үчүн олуттуу чакырыктардын, жоопкерчиликтүү чечимдердин жана орчундуу иштердин мезгили болду. Ал коом үчүн бекем укуктук негиздердин, мамлекеттик институттарга болгон ишенимдин жана мамлекеттүүлүгүбүздүн пайдубалы – Конституцияны урматтоонун канчалык маанилүү экендигин дагы бир жолу көрсөттү. Бул баалуулуктардын негизинде ар дайым адам, анын укуктары жана эркиндиктери, адилеттүүлүк жана мыйзамдын үстөмдүгү турат.   Өтүп бараткан жыл сот системасы жана конституциялык сот адилеттиги үчүн ачык-айкындуулукту бекемдөө, соттук коргоонун сапатын жогорулатуу, конституциялык принциптерди ырааттуу бекитүү мезгили болду. Дал адилеттүү жана таразаланган чечимдер аркылуу коомдук ишеним, мамлекеттин туруктуулугу жана жарандардын эртеңки күнгө болгон ишеними калыптанат.   Бүгүнкү күндө мамлекеттин күчү адилеттүүлүккө таянууда, ар бир адамдын кадыр-баркын сыйлоодо, ошондой эле диалогго жана макулдашууга даяр болууда экенине көпчүлүк кошулат. Дал ушул баалуулуктар заманбап жана демократиялык Кыргызстандын өнүгүүсүнүн негизги тиреги болуп саналат.   Келе жаткан 2026-жыл ар бир үйгө бейпилдик, жылуулук  жана бакубатчылык алып келсин, жаратмандыктын, жаңы мүмкүнчүлүктөрдүн жана жаркын өзгөрүүлөрдүн жылы болсун. Сиздерге жана жакындарыңызга бекем ден соолук, ырыс-ынтымак, жаркын келечекке бек ишенич каалайм.  

Жаңы жылыңыздар менен!

  Урматтоо менен, Кыргыз Республикасынын Конституциялык соттун төрагасы          Эмил Осконбаев

“Улуттук дем – дүйнөлүк  бийиктик” уңгужолун аткаруу максатында Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунда иштелип чыккан  “2025-2028-жылдары Улуттук дем – дүйнөлүк  бийиктик” уңгужолун  ишке ашыруу боюнча  иш-чаралар планынын алкагында 2025-жылдын 24-декабрында  Конституциялык сотто  “Кыргыз элинин нарк-насилинин коомдогу орду жана ролу” темасында  окуу баян өткөрүлдү.   Окуу баянын тарых илимдеринин доктору, профессор, этнограф Октябрь Капалбаев өткөрдү. Иш-чарага Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьялары, ошондой эле соттун аппаратынын кызматкерлери катышты.   Лектор өз сөзүндө кыргыз элинин улуттук салт-санааларынын тарыхый калыптанышы, алардын маданий жана руханий мааниси, ошондой эле коомдун турмушундагы салттуу баалуулуктардын ролу жана улуттук өзгөчөлүктү сактоо маселелерин баса белгиледи. Муундан муунга өткөн уланмалуулукту, азыркы коомдук өнүгүү шарттарында каада-салттын, нарк-насилдин   орду менен ролуна кеңири токтолду.   Баяндама тарыхтан жана этнографиялык практикадан алынган мисалдар менен коштолуп, катышуучуларга улуттук каада-салттардын азыркы социалдык процесстердин контекстинде маанисин тереңирээк түшүнүүгө мүмкүндүк берди.   Иш-чаранын катышуучулары баяндаманын мазмундуу жана таанып-билүү мүнөзүнө ээ болгондугун, жандуу кызыгуу жаратып,  дүйнө таанымды  кеңейтүүгө өбөлгө түзгөнүн белгилешти.

2025-жылдын 12-декабрында «Ала-Арча» мамлекеттик резиденциясында Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун түзүлгөндүгүнүн 35 жылдыгына арналган салтанаттуу иш-чара болуп өттү. Иш-чарага мамлекеттик бийлик органдарынын, сот системасынын, билим берүү мекемелеринин жана коомдук уюмдардын өкүлдөрү катышты.   Кыргыз Республикасынын Президентинин атынан куттуктоо сөзү менен Министрлер Кабинетинин Төрагасынын орун басары Э.Ж. Байсалов чыгып сүйлөдү. Өз сөзүндө ал Конституциялык соттун Конституциянын үстөмдүгүн камсыз кылуудагы жана өлкөдөгү укуктук туруктуулукту сактоодогу ролун баса белгиледи.   Конституциялык соттун Төрагасы Э.Ж. Осконбаев өз кайрылуусунда Конституциялык соттун укуктук практиканын калыптанышына жана конституциялык көзөмөлдүн механизмдерин түзүүгө кошкон салымын белгиледи. «Конституциялык сот отуз жылдан ашык убакыттан бери укуктук кепилдиктерди ырааттуу түрдө бекемдеп, укуктук мамлекеттин өнүгүшүнө олуттуу салым кошуп келет. Мындан ары да Конституциялык сот өлкөбүздүн туруктуулугунун, адилеттүүлүгүнүн жана укуктук өнүгүүсүнүн бек кепилдиги кызмат кыла берсин», - деп белгиледи  Э. Осконбаев.   Куттуктоо сөздөрү менен жогорку сот жана укук коргоо органдарынын өкүлдөрү да чыгышты, анын ичинде Жогорку соттун төрагасынын орун басары Н.А. Мусаев, Омбудсмен Дж.А. Жаманбаева, Конституциялык соттун мурдагы төрагалары Ч.Т. Баекова жана Э.Т. Мамыров, Евразия экономикалык союзунун сотунун судьясы М.Т. Кайыпов, ошондой эле жергиликтүү соттордун төрагалары.   Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун конституциялык көзөмөл институтун калыптандырууга жана өнүктүрүүгө, ошондой эле региондор аралык масштабда укуктун үстөмдүгүн алдыга жылдырууга кошкон зор салымын белгилеген, чет өлкөлөрдүн конституциялык соттордон Конституциялык соттун дарегине видео куттуктоолор келип түштү.   Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту постсоветтик мейкиндикте түзүлгөн конституциялык көзөмөлдүн алгачкы институттарынын бири болгондугун белгилей кетүү керек, бул өлкөнүн д...

 Бишкек, 2025-жылдын 11-декабры   Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунда конституциялык көзөмөл органынын түзүлгөндүгүнүн 35 жылдыгына арналган салтанаттуу иш-чара болуп өттү. Иш-чарага Конституциялык соттун судьялары, аппараттын кызматкерлери, ошондой эле сот системасынын чакырылган өкүлдөрү катышты.   Салтанаттуу иш-чараны Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун төрагасынын орун басары К.А. Дуйшеев ачты.  Өз сөзүндө ал сот көп жылдар бою Конституциянын сакталышын камсыз кылуу жана мамлекет менен коом үчүн маанилүү болгон конституциялык-укуктук маселелерди кароо боюнча функциясын аткарып келгендигин белгиледи.   Иш-чаранын жүрүшүндө өткөн жылдардагы ишмердүүлүктүн жыйынтыгы чыгарылып, конституциялык көзөмөл органынын ишинде туруктуулукту камсыз кылган жана кесипкөйлүктү көрсөткөн судьялардын жана аппараттын кызматкерлеринин иши белгиленди.   Мааракелик датанын урматына Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту Жогорку соттун, жергиликтүү соттордун судьяларын жана аппараттын кызматкерлерин Конституциялык соттун ведомстволук сыйлыктары – медалдар жана Ардак грамоталар менен сыйлады.   Сыйлыктар кызматтык милдеттерин ак ниеттүү аткаргандыгы, кесиптик стандарттарды сактагандыгы жана Конституциялык соттун ишине кошкон салымы үчүн тапшырылды. Сыйлоо аземин улантып, Кыргыз Республикасынын Башкы прокуратурасы жана Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик бажы кызматы Конституциялык соттун судьяларын жана аппараттын кызматкерлерин ведомстволук сыйлыктар менен белгилешти.  Бул сыйлыктар ведомстволор аралык өз ара аракеттенүүнүн маанилүүлүгүн жана Конституциялык соттун кызматкерлеринин кесиптик салымын мамлекеттик органдардын деңгээлинде таанылышын баса белгиледи.   Салтанаттын жыйынтыгында Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун төрагасынын орун басары К.А. Дуйшеев сыйлык алгандарга ыраазычылык билдирип, Конституциянын талаптарын сактоо жана конституциялык көзөмөл органынын милдетт...

Урматтуу мекендештер!   Сиздерди Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун атынан жана жеке өзүмдүн атымдан Адам укуктарынын эл аралык күнү менен куттуктайм - бул күн мамлекетибиздин эң жогорку баалуулугун - инсандын кадыр-баркын жана Конституция менен кепилденген ар бир адамдын укуктарын жана эркиндиктерин баса белгилеген күн.   Конституциялык сот үчүн бул укуктарды коргоо - бул абстрактуу принцип эмес, негизги мыйзамдын нормалары адамдардын кызыкчылыгы үчүн жашашы жана иштеши үчүн күнүмдүк миссия.   Бул күнү биз укуктук кепилдиктерди жана адам укуктарын урматтоо маданиятын бекемдегендердин бардыгын - мамлекеттик кызматкерлерди, укук коргоочу уюмдарды, юридикалык коомчулукту жана адилеттикти жактаган жана алардын бузулушуна кайдыгер карабаган ар бир адамды сыйлайбыз.   Адам укуктарынын эл аралык күнү ар бир адамдын баалуулугу жана кадыр-баркы эркин жана адилеттүү коомдун бекем пайдубалы экенин эсибизге салат.   Урматтоо менен, Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун төрагасы Э. Ж. Осконбаев.