Меню навигации+

Жаңылыктар

19.11.2026
2026-жылдын 19-ноябрында Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьяларына жана анын аппаратынын кызматкерлерине Конституциялык соттун судьялыгына шайланган Алмазбек Тавалдыевич Молдобаев тааныштырылды. Аны Кыргыз Республикасынын Президентинин Администрациясынын Президенттин жана Министрлер Кабинетинин укуктук камсыздоо башкармалыгынын начальниги Мурат Каниметович Укушов жана Кыргыз Республикасынын Президентинин Администрациясынын соттор жана прокуратура органдары менен өз ара аракеттенүү бөлүмүнүн башчысы Нурлан Арзыматович Сулайманкулов тааныштырды.   Тааныштыруу учурунда Алмазбек Молдобаевдин кесиптик тажрыйбасы, юридикалык квалификациясы жана Кыргыз Республикасынын укуктук системасын өнүктүрүүгө кошкон салымы белгиленди. Ага Конституциялык соттун судьясынын ыйгарым укуктарын ийгиликтүү   аткаруу  каалоолору айтылды.   2026-жылдын 18-ноябрында Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши «А.Т. Молдобаевди Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьясы кызмат ордуна шайлоо жөнүндө» токтом кабыл алган.   Судьялык кызматка шайланганга чейин Алмазбек Молдобаев Кыргыз Республикасынын Президентинин жана Министрлер Кабинетинин Конституциялык соттогу туруктуу өкүлү болгон. Андан мурдараак ал Бишкек шаарынын Биринчи май райондук сотунун судьясы болуп иштеген, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Президентинин Администрациясында жана Жогорку Кеңешинде ар кандай кызматтарды аркалаган. 2019-жылдан 2023-жылга чейин Жогорку Кеңештин Укук тартиби, кылмыштуулук менен күрөшүү жана коррупцияга каршы аракеттенүү боюнча комитетинин бөлүмүн жетектеген.   Алмазбек Тавалдыевич Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин юридикалык факультетин, Россия Федерациясынын Аскердик-дипломатиялык академиясын жана Коргоо министрлигинин Аскердик университетинин адъюнктурасын аяктаган. Юридика илимдеринин кандидаты,  окумуштуулук даражасы бар. “Мамлекеттик жарандык кызматтын 1-класстагы кеңешчиси” класстык ченине, ошондой эле  юстициянын полковниги аскердик наамына ээ.   &nb...
18.11.2026
2026-жылдын 16–18-ноябрында Таиланддын Бангкок шаарында Азия-Тынч океан регионунун аял-судьяларынын (APWJN) биринчи регионалдык жолугушуусу өтүүдө. Бул иш-чараны Бириккен Улуттар Уюмунун Өнүктүрүү программасы (ПРООН) Азия өнүктүрүү банкы (АӨБ) менен биргеликте  уюштурган.   Жолугушууга Түштүк, Түштүк-Чыгыш, Чыгыш Азия, Борбордук Азия жана Тынч океан регионунун өлкөлөрүнөн  30га жакын аял-судья катышууда. Анын негизги максаты – кесиптик кызматташтыкты чыңдоо, соттук тажрыйба менен алмашуу жана сот системаларындагы аялдардын лидерлик дараметин өнүктүрүү болуп саналат.   Кыргыз Республикасынан бул жолугушууга Конституциялык соттун судьясы Чинара Айдарбекова катышууда. Ал APWJNдин Консультативдик комитетине Борбордук Азиядан  чакырылган.   Чинара Айдарбекова Пакистандын Жогорку сотунун судьясы Айеша Малик менен биргеликте «Сот системаларындагы лидерлик» аттуу тематикалык талкуунун тең модератору болду. Талкуунун жүрүшүндө судьяларды адилеттүү тандоо жана кызматтык жогорулоо, ошондой эле жарандардын сот системасына болгон ишенимин арттырууга аял-судьялардын кошкон салымы талкууланды.   Үч күндүн ичинде катышуучулар, ошондой эле санариптештирүү менен жасалма интеллекттин сот адилеттигине тийгизген таасирин, сот этикасынын стандарттарын, сотторго карата коомдук ишенимди жогорулатуу жолдорун, институционалдык реформаларды жана судьялардын кесиптик туруктуулугун талкуулашты.   Жолугушуунун жыйынтыгы боюнча Азия-Тынч океан регионунун өлкөлөрүнүн судьяларынын өз ара аракеттенүүсүнүн негизги багыттары аныкталды. Алардын катарына насаатчылыкты өнүктүрүү, өз ара окутуу жана аялдарга, балдарга жана калктын башка аярлуу катмарына тиешелүү иштерди кароодо алдыңкы тажрыйбаларды үзгүлтүксүз алмашуу кирет.  
10.11.2026
2026-жылдын 10-ноябрында Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2025-жылдын 27-ноябрындагы № 760 токтому менен бекитилген Транспорт каражаттарынын алдыңкы эшиктеринин каптал айнектерин күңүрттөөгө жыйымдарды төлөө жана уруксатты каттоо тартибинин 4-пунктунун конституциялуулугун текшерүү жөнүндө иш боюнча чечим чыгарды. Бул ишти кароого жарандар М.Т. менен А.Т. кайрылуулары негиз болду.   Талашылып жаткан жободо транспорт каражаттарынын алдыңкы эшиктеринин каптал айнектерин күңүрттөөгө уруксат алуу үчүн алынуучу жыйымдын ар кандай өлчөмдөрү белгиленген: электромобилдердин ээлери үчүн жыйымдын өлчөмү кыймылдаткычтардын башка түрлөрү менен жабдылган автомобилдердин ээлерине салыштырмалуу төмөн болгон. Арыз ээлери мындан Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 24-беренесинин 1 жана 2-бөлүктөрү менен кепилденген мыйзам алдында бардыгы бирдей деген конституциялык принцип   бузулду деп эсептешет.   Конституциялык сот өз Чечиминде теңдештик принциби укуктук жөнгө салууда айырмачылыктарга, аларга объективдүү жана акылга сыярлык негиздер болгон учурда жол берерин белгиледи. Алдыңкы эшиктеринин каптал айнектерин күңүрттөөгө уруксат алуу үчүн кайрылган бардык транспорт каражаттарынын ээлерине бирдей мамлекеттик кызмат көрсөтүлөт. Мында айнектерди күңүрттөө автомобилдин экологиялык мүнөздөмөлөрүнө байланыштуу эмес, ал эми анын кыймылдаткычынын түрү аталган кызмат көрсөтүүнүн мазмунуна жана аны көрсөтүү шарттарына таасир этпейт.   Демек, электромобилдердин экологиялык артыкчылыктары өзүнчө алганда, алардын ээлери үчүн айнектерди күңүрттөөгө уруксат алууга кыйла төмөн жыйымды белгилөө үчүн жетиштүү негиз боло албайт. Мындай дифференциациялоо транспорт каражаттарынын ээлеринин кайсы-бир категориясына негизсиз артыкчылыктарды түзүп, теңдештик конституциялык принцибине ылайык келбейт.   Ишти кароонун жыйынтыгы боюнча Конституциялык сот аталган Тартиптин 4-пунктун электромобилдер үчүн башка транспорт каражаттарына салыштырмалуу айнектерди кү...
06.11.2026
Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту келечектеги юристтер үчүн эшигин кайрадан ачты. Бул жолу Кыргыз Республикасынын Башкы прокуратурасына караштуу Юридикалык академиянын студенттери болушту.   Экскурсиянын жүрүшүндө студенттер соттун ишмердүүлүгү, ыйгарым укуктары жана иштерди кароонун өзгөчөлүктөрү менен таанышты. Программанын кийинки бөлүгүндө Конституциялык соттун судьясы Бобукеева Мээргүл Рыскулбековна менен жолугушуу уюштурулду.   Ал студенттерге Кыргыз Республикасында конституциялык көзөмөлдүн калыптануу жана өнүгүү тарыхы, Конституциялык соттун Конституцияны, адамдын укуктары менен эркиндиктерин коргоодогу ролу тууралуу айтып берди. Студенттер ачык диалог форматында өздөрүн кызыктырган суроолорду берип, судьянын ишмердүүлүгүнүн практикалык жактары жөнүндө маалымат алышты.   Мындай жолугушуулар келечектеги юристтерге жаңы билимдерди алууга гана эмес, конституциялык укуктун иш жүзүндө кандайча колдонуларын жакындан таанып-билүүгө да мүмкүнчүлүк түзөт.    
06.11.2026
Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун төрагасы Эмиль Жолдошевич Осконбаев Грузиянын Конституциялык сотунун түзүлгөндүгүнүн 30 жылдыгына арналган «Укуктук мамлекеттеги конституциялык көзөмөлдүн ролу» аттуу эл аралык конференцияга катышууда. Конференция 2026-жылдын 4–6-ноябрында Батуми шаарында өтүүдө.   Юбилейлик конференцияга 17 өлкөнүн конституциялык көзөмөл органдарынын жетекчилери жана судьялары, жогорку сот инстанцияларынын өкүлдөрү, ошондой эле эл аралык уюмдардын өкүлдөрү катышууда.   Катышуучулардын арасында Грузиянын Президенти Михаил Кавелашвили, Премьер-министри Ираклий Кобахидзе, Парламентинин төрагасы Шалва Папуашвили, Конституциялык сотунун төрагасы Реваз Надарая, Жогорку сотунун төрагасы Нино Кадагидзе, ошондой эле адам укуктары боюнча европалык институттардын өкүлдөрү бар.     Конференциянын алкагында Эмиль Осконбаев «Кыргыз Республикасында конституциялык көзөмөлдүн тарыхый өнүгүшү» деген темада баяндама жасады. Ал өлкөдө конституциялык көзөмөлдүн калыптанышынын жана өнүгүшүнүн негизги этаптарына токтолуп, ар кайсы тарыхый мезгилдерде анын укуктук статусу менен ыйгарым укуктарында болгон өзгөрүүлөрдү белгиледи.   Баяндамада конституциялык көзөмөлдүн адам укуктарын коргоодогу ролуна өзгөчө көңүл бурулду. Мисал катары Конституциялык соттун өлүм жазасын калыбына келтирүү маселеси боюнча корутундусун келтирген. Эмиль Осконбаев бул жааттагы чечимдер Конституцияда каралган кепилдиктерди, жашоо укугун жана Кыргыз Республикасынын эл аралык милдеттенмелерин эске алуу менен кабыл алынышы керектигин баса белгиледи.  
03.11.2026
Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза процессуалдык кодексинин 504-беренесинин 6 жана 7-бөлүктөрүнүн Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 23-беренесине, 56-беренесинин 2-бөлүгүнө, 57-беренесинин 1–4-бөлүктөрүнө, 58-беренесине, 61-беренесинин 1 жана 2-бөлүктөрүнө ылайык келүүсүн текшерүү жөнүндө кайрылууну өндүрүшкө кабыл алды.   Талашылып жаткан ченемдер күнөөсүн моюнга алуу жөнүндө макулдашуу түзгөн адамга карата айыптоо өкүмү чыгарылганда, далилдерди талдоо жана аларга баа берүү өкүмдө чагылдырылбашын, ошондой эле иштин материалдары сотто изилденбегендигинин негизинде мындай өкүмгө апелляциялык тартипте даттанууга жол берилбешин карайт.   Арыз ээсинин пикири боюнча, мындай укуктук жөнгө салуу соттук чечимдин негиздүүлүгүнө жана жүйөлүүлүгүнө карата талаптарды төмөндөтөт, аны жогору турган сот тарабынан кайра кароо мүмкүнчүлүктөрүн чектейт жана соттук коргоонун, күнөөсүздүк презумпциясынын, ошондой эле соттук чечимди кайра кароо укугунун конституциялык кепилдиктерин козгойт.  
03.11.2026
Кыргыз Республикасынын Башкы прокуратурасына караштуу Юридикалык академиянын 2-курсунун студенттери Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунда болушту. Болочок юристтер үчүн бул окуу китептеринен алган теориялык билимдерин практикалык иш менен байланыштырып, Соттун иши менен жакындан таанышууга – конституциялык иштер кандай караларын жана адамдын укуктары менен эркиндиктерине тиешелүү чечимдер кандай кабыл алынарын билүүгө мүмкүнчүлүк түзүлдү.   Экскурсия учурунда студенттерге Конституциялык соттун иши, анын ыйгарым укуктары жана иштерди кароо тартиби тууралуу маалымат берилди. Андан соң жолугушуунун негизги бөлүгү Соттун конкреттүү чечимдерин талкуулоого арналды.   Конституциялык соттун судьясы Айдарбекова Чинара Аскарбековна студенттерге ар бир чечимдин артында эмне турарын айтып берди: Сотко жарандар кандай маселелер менен кайрылышат, мыйзамдын кайсы ченемдери текшерүүнүн предмети болот, судьялар алардын Конституцияга шайкештигине кантип  баа беришет жана эмне үчүн ар бир юридикалык чечимдин артында адамдын жашоо-турмушуна байланышкан конкреттүү кырдаалдар турарын түшүндүрдү.   Судья Конституциялык соттун практикасындагы конкреттүү иштердин мисалында Соттун айрым укуктук позицияларын студенттер менен талдап, алардын конкреттүү иштин катышуучулары үчүн гана эмес, мыйзамдарды мындан ары колдонууда да маанисин түшүндүрдү. Студенттер чечимдерди кабыл алуу процесси, укуктук жүйөлөрдү негиздөө жана татаал конституциялык-укуктук маселелерди кароодо судьянын ролу тууралуу суроолорду беришти.   Мындай жолугушуулар укуктун иш жүзүндө колдонулушун көрүүгө — Конституциянын ченемдери окуу китептеринин барактарынан реалдуу иштерге кандайча өтөрүн жана Конституциялык соттун ар бир чечими адамдын укуктарын коргоодо маанилүү экендигин тереңирээк түшүнүүгө өбөлгө түзөт.  
23.10.2026
Бишкек / Баку — 2026-жылдын 20-октябры — Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьясы Жамиль Асанбекович Шаршеналиев баштаган делегация Азербайжан Республикасынын Баку шаарында өткөн Түрк дүйнөсүнүн конституциялык юрисдикция органдарынын конференциясынын (TÜRK-AY) алкагындагы тегерек столдун ишине катышты. Иш-чара «Конституциялык соттордун ишинде жасалма интеллекттин ролу» аттуу актуалдуу темага арналды.   Эл аралык абройлуу иш-чарага Азербайжандын, Түркиянын, Казакстандын, Өзбекстандын, Пакистандын жана Кыргызстандын конституциялык юрисдикция органдарынын жетекчилери жана судьялары катышты. Форумдун программасында Азербайжан Республикасынын Конституциялык сотунун төрагасы Фархад Абдуллаевдин төрагалыгы алдында расмий ачылыш аземи, эксперттик баяндамалар жана презентациялар, ошондой эле сот адилеттигин санариптик трансформациялоо маселелери боюнча ачык талкуулар  өттү.   Сессиянын алкагында Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьясы Жамиль Шаршеналиев «Конституциялык контролдоо органдарынын ишинде жасалма интеллекттин ролу» деген темада баяндама жасады.   Өз сөзүндө Ж. Шаршеналиев жасалма интеллект чечимдерди кабыл алуу процесстеринин ажырагыс бөлүгүнө айланып бара жатканын белгилеп, анын маалыматты ыкчам издөө, соттук кызмат көрсөтүүлөрдүн жеткиликтүүлүгүн жогорулатуу жана укуктук талдоонун сапатын жакшыртуу жаатындагы кеңири мүмкүнчүлүктөрүнө токтолду. Ошондой эле ал мындай шартта конституциялык юрисдикция органдарынын негизги милдети — жаңы технологияларды колдонууда Конституциянын үстөмдүгүн, соттун көз карандысыздыгын жана адам укуктарынын артыкчылыгын камсыз кылган укуктук багыттарды аныктоо экендигин баса белгиледи.   Кыргызстандын делегациясы санариптик сот өндүрүшүнүн укуктук негиздерин калыптандыруу боюнча улуттук тажрыйба менен бөлүштү. Атап айтканда, өлкөдө электрондук сот иши, санариптик процессуалдык документтер, сот отурумдарына аралыктан катышуу жана сот процесстерин каттоо инс...
22.10.2026
Кыргыз Республикасынын Башкы прокуратурасынын алдындагы Юридикалык академияда Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьясы Кырккелди Жумалиевич Кыдырбаев студенттер үчүн  лекция өттү.   Жолугушуу «Конституция жана конституциялык көзөмөл коомдун турмушунда» деген темада болду. Судья укуктук мамлекеттин Негизги мыйзамы катары Конституциянын маанисине токтолуп, укуктун үстөмдүгү, бийлик бутактарынын бөлүнүшү, адамдын укуктары менен эркиндиктерин коргоо принциптери тууралуу айтып берди. Ошондой эле конституциялык көзөмөл иш жүзүндө кандай жүзөгө ашырылары жана Конституциялык сот кандай чечимдерди кабыл алары тууралуу маалымат берди.   Жолугушуу  болочоктогу юристтер – студенттер менен баарлашууга өзгөчө көңүл бурулду. Судья Кыдырбаев өлкөнүн укуктук тутумунун келечеги жаш муундун колунда экендигин белгиледи. Ал бүгүнкү күндө алардын келечектеги юридикалык ишмердигине негиз боло турган бекем пайдубал түптөлүп жатканын,  бүгүн алган билим, окууга болгон мамиле жана өзүн-өзү өнүктүрүүгө болгон аракет келечекте алардын кесиптик деңгээлинин жана юридикалык ишмердигинин негизин түзөт,  – деди.   «Келечек — силердин  колуңарда. Ошондуктан бекем пайдубалды  бүгүн түптөө маанилүү: жакшы окуп, укукту терең билип, ар дайым өнүгүүгө умтулуу керек», — деп белгиледи судья.   Студенттердин темага болгон жандуу кызыгуусу суроо-жооп жана талкуу менен уланды. Жолугушууда конституциялык көзөмөл жана Конституциялык соттун практикасы тууралуу пикир алышуу менен катар, келечектеги адистерди кызыктырган суроолорду иштеп жаткан судья менен түздөн-түз талкуулоого мүмкүнчүлүк түзүлдү.    
20.10.2026
Бишкек, 2026-жылдын 20-октябры – Кыргыз Республикасынын Президентинин «Улуттук дем – дүйнөлүк бийиктик” уңгужолу жөнүндө” Жарлыгын ишке ашыруунун алкагында Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун жамааты «Ата-Бейит» мемориалдык комплексине барды.   «Ата-Бейит» – кыргыз элинин тарыхый эс тутумунда өзгөчө орунду ээлеген жайлардын бири. Ата-Бейитте кыргыз элинин тарыхында өчпөс из калтырган көрүнүктүү мамлекеттик жана коомдук ишмерлер, илим жана маданият өкүлдөрү, ошондой эле өлкөбүздүн тарыхындагы кайгылуу окуялардын курмандыктары жерге берилген.   Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун жамааты көрүнүктүү инсандарды жана Кыргызстандын тарыхындагы кайгылуу окуяларда курман болгон жарандарды эскерип, таазим кылышты.   “Улуттук дем – дүйнөлүк бийиктик” уңгужолу жөнүндө”  Жарлыгына ылайык, тарыхый эс тутумду, улуттук баалуулуктарды жана элдин руханий мурасын сактоого өзгөчө көңүл бурулууда.   Өз өлкөсүнүн тарыхын билүү, ата-бабаларды эскерүү жана улуттук мураска аяр мамиле кылуу — жаш муунду тарбиялоонун, жарандык биримдикти бекемдөөнүн жана Кыргызстандын келечегине жоопкерчиликтүү мамилени калыптандыруунун маанилүү негиздеринин бири болуп саналат.    
19.10.2026
Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту Ош шаардык сотунун судьясы Асанова Ч.К.нын Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза процессуалдык кодексинин 528-беренесинин 4-бөлүгүнүн конституциялуулугун текшерүү жөнүндө өтүнүчүн өндүрүшкө кабыл алды.   Талашылып жаткан ченем эл аралык издөөдө жүргөн адамды убактылуу камакта кармоодон баш тартуу жөнүндө токтом чыгарылган учурда, тергөө судьясынын прокурордун өтүнүчү боюнча токтомду кайра кароо жана ишти апелляциялык тартипте кароо мезгилине аны камакта кармоо жөнүндө бир эле учурда чечим кабыл алуусун карайт.   Кайрылууга судьянын талашылып жаткан ченем адамдын эркиндигине жана жеке кол тийбестигине болгон конституциялык кепилдиктерге, адам укуктарын чектөөнүн зарылчылык жана өлчөмдөштүк принциптерине, ошондой эле Кыргыз Республикасынын эл аралык келишимдеринин талаптарына шайкеш келбеши мүмкүн деген пикири негиз болгон.
16.10.2026
София шаары, 2026-жылдын 15-октябры — Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьялары Меергүл Бобукеева жана Бакыт Кыдыралиева Болгария Республикасынын Конституциялык соту тарабынан анын түзүлгөндүгүнүн 35 жылдыгына карата уюштурулган «Конституциялык соттордун мыйзам үстөмдүгүн камсыз кылуудагы ролу» аттуу эл аралык конференцияга катышты. Европа, Азия жана Африканын 31 мамлекетинин конституциялык юрисдикцияларынын өкүлдөрүн бириктирген конференция англис тилинде өттү.   Конференциянын жүрүшүндө конституциялык соттордун ишмердигинин актуалдуу маселелери, анын ичинде алардын курамы жана көз карандысыздыгы, кабыл алган чечимдеринин мамлекеттик органдар тарабынан аткарылышы, ошондой эле кризистик кырдаалдарда конституциялык юрисдикциялардын иш тажрыйбасы талкууланды. Конференциянын иши үч панелдик сессиянын алкагында өттү.   «Кризистик кырдаалдарда конституциялык соттордун соттук практикасы» аттуу панелдик сессиянын алкагында Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьясы Меергүл Бобукеева «Кризистик кырдаалдарда конституциялык соттордун практикасы: Кыргыз Республикасынын тажрыйбасы» деген темада баяндама жасады.   Өз баяндамасында ал Кыргыз Республикасынын тажрыйбасына токтолуп, масштабдуу коомдук-саясий кризис шарттарында да мамлекеттик органдар Конституциянын чегинде иш алып барууга милдеттүү экенин белгиледи. Кадимки жол-жоболордон четтөөгө өзгөчө зарылдык болгон учурда гана жол берилиши мүмкүн. Ошол эле учурда кризистик мезгилде кабыл алынган чаралар зарыл жана пропорционалдуу болуп, мамлекеттин туруктуулугун камсыз кылууга, негизги конституциялык принциптерди жана жарандардын укуктарынын кепилдиктерин сактоого багытталууга тийиш.   «Конституциялык сот адилеттигинин милдети — Конституция менен туруктуулуктун ортосунда тандоо жүргүзүү эмес, туруктуулукту Конституциянын негизинде жана анын чегинде камсыз кылуу. Дал кризистик мезгилдерде Конституция мамлекет жана коом үчүн негизги укуктук багыт болуп кала бериши өзгөчө маанилүү», — деп белгил...
15.10.2026
Бишкек ш., 2026-жылдын 15-октябры — Бүгүн борбор калаадагы «Орион» мейманканасында Кыргыз Республикасынын судьяларынын Ар жылдык төртүнчү конференциясы ишин баштады. Быйылкы жолугушуунун башкы темасы — Туруктуу өнүгүү максаттарынын контекстинде экологиялык сот адилеттиги жана эл аралык стандарттар менен өлкөдөгү реалдуу практиканын ортосундагы тең салмактуулук.     Бул иш-чараны  КР Жогорку соту менен КР Судьялар ассоциациясы уюштурду. Жогорку инстанциядагы соттордун судьялары, профилдик министрликтердин өкүлдөрү, эксперттер жана эл аралык өнөктөштөр экологиялык кырдаалга жана климаттык саясатка соттор кандайча реалдуу таасир эте аларын талкуулоо үчүн бир столдун тегерегинде чогулушту.     Катышуучулардын өзгөчө көңүлүн жаратылышты коргоонун институционалдык механизмдери бурду. Тематикалык сессиянын алкагында Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьясы Лунара Чаткалбековна Жолдошева «Конституциялык контроль – келечек муундун экологиялык укуктарын жана кызыкчылыктарын камсыз кылуу каражаты» деген баяндамасы менен чыгып сүйлөдү.     Ал өз сөзүндө конституциялык мыйзамдын призмасы аркылуу жарандардын учурдагы экологиялык укуктарын гана эмес, ошондой эле кыргызстандык келечек муундар үчүн да коопсуз чөйрөнү кантип камсыз кылуу керек деген маанилүү маселени көтөрдү.   Конференция дискуссия жана практикалык кадамдарды талкуулоо форматында өз ишин улантат, алар республикада экологиялык сот адилеттигин мындан да натыйжалуу кылууга жардам берет.  
13.10.2026
2026-жылдын 5–8-октябрында Түркия Республикасынын Анкара шаарында Азия конституциялык соттору жана эквиваленттүү институттар ассоциациясынын (AACC-CTHRD) Адам ресурстарын даярдоо жана өнүктүрүү борборунун 14-жайкы мектеби болуп өттү. Иш-чара Түркия Республикасынын Конституциялык соту тарабынан уюштурулуп, быйылкы программа «Укуктар менен эркиндиктерди чектөөнүн негизги принциптери» темасына арналды.   Жайкы мектептин алкагында Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун аппаратынын өкүлдөрү Кыргыз Республикасында укуктар менен эркиндиктерди чектөөнүн конституциялык негиздери жана чектери, ошондой эле мындай чектөөлөрдүн жол берилүүсүнө байланыштуу Конституциялык соттун укуктук позициялары тууралуу баяндама жасашты.   Аталган иш-чарага Азия өлкөлөрүнүн конституциялык сотторунун жана эквиваленттүү институттарынын өкүлдөрү катышып, адамдын укуктары менен эркиндиктерин ишке ашырууга мамлекеттин кийлигишүүсүнүн жол берилүүчү чектерин аныктоонун эл аралык жана улуттук ыкмаларын карап чыгышты. Ошондой эле тажрыйба алмашуу жана конституциялык принциптерди колдонууга байланышкан практикалык маселелер боюнча пикир алышуу болду.   Жайкы мектеп конституциялык көзөмөл жаатындагы адистердин ортосунда кесиптик диалог жана тажрыйба алмашуу үчүн маанилүү аянтча болуп, эл аралык кызматташтыкты мындан ары өнүктүрүүгө жана катышуучулардын кесиптик компетенттүүлүгүн жогорулатууга өбөлгө түздү.   Программанын жыйынтыгында катышуучуларга Жайкы мектепти ийгиликтүү аяктагандыгы тууралуу сертификаттар тапшырылды.  
07.10.2026
7-октябрда Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту Бишкектеги ЕККУнун Программалык кеңсеси менен биргеликте Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигинин кызматкерлери үчүн Конституционализм мектебин өткөрдү. Иш-чаранын максаты — мамлекеттик кызматкерлердин конституциялык сабаттуулугун жогорулатуу жана мамлекеттик ишмердикте конституциялык принциптерди колдонуу боюнча практикалык көндүмдөрүн калыптандыруу.   Окуунун жүрүшүндө Конституциялык соттун Айдарбекова Чинара Аскарбековна жана  Бобукеева Меергуль Рыскулбековна Конституциялык соттун ролу, конституциялык сот өндүрүшү, конституциялык сот адилеттигинин принциптери, ошондой эле Конституциялык соттун чечимдеринин юридикалык күчү жана аларды аткаруу маселелери боюнча лекцияларды жана практикалык семинарларды өткөрүштү.   Катышуучулар соттук практиканын негизинде конкреттүү укуктук жагдайларды талдап, чакан топтордо практикалык тапшырмаларды аткарып, мамлекеттик органдардын ишмердигинде конституциялык принциптерди колдонуу маселелерин талкуулашты. Школанын жыйынтыгында катышуучуларга сертификаттар тапшырылды.  
06.10.2026
Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту Кыргыз Республикасынын «Кыргыз Республикасындагы Адвокатура жана адвокаттык иш, ошондой эле юридикалык өкүлдөр жөнүндө» Мыйзамынын 22-беренесинин 4-бөлүгүнүн 4-пунктунун Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 6-беренесинин 3-бөлүгүнө, 23-беренесинин 1, 4 жана 5-бөлүктөрүнө, 42-беренесинин 1-бөлүгүнө, 55-беренесине, 56-беренесинин 2-бөлүгүнө, 61-беренесинин 1, 2 жана 3-бөлүктөрүнө, 101-беренесинин 1, 2 жана 3-бөлүктөрүнө шайкештигин текшерүү жөнүндө кайрылууну өндүрүшкө кабыл алды.   Талашылып жаткан ченемде адвокат тарабынан аталган Мыйзамдын талаптары бузулган учурда адвокаттык иш жүргүзүү укугуна берилген лицензиядан ажыратуу каралган.   Арыз ээсинин пикиринде, аталган ченем укуктук тактык талаптарына жооп бербейт, анткени мындай катаал чараны колдонууга негиз боло турган мыйзам бузуунун мүнөзүн, оордук даражасын жана кесепеттерин аныктоого мүмкүндүк берүүчү критерийлерди белгилебейт. Мындай критерийлердин жоктугу мыйзам бузуунун олуттуулугуна карабастан, ар кандай мыйзам бузуу үчүн лицензиядан ажыратууга жол берип, укук колдонуу органынын кароосуна өтө кеңири чектерди берет. Арыз ээси бул жагдай ченемди өзүм билемдик менен колдонууга шарт түзүп, эмгек эркиндигине жана кесипти
02.10.2026
2026-жылдын 1–2-октябрында Самарканд шаарында Азия конституциялык сотторунун жана ага теңештирилген институттарынын ассоциациясынын VII Конгресси «Санариптештирүү жана жасалма интеллект шарттарындагы конституциялык сот адилеттиги» деген темада өттү. Конгресстин ишине 20дан ашык өлкөнүн конституциялык жана жогорку сотторунун жетекчилери жана өкүлдөрү, эл аралык уюмдардын өкүлдөрү, ошондой эле алдыңкы окумуштуу-укук таануучулар катышты. Азия конституциялык сотторунун жана ага теңештирилген институттарынын ассоциациясына 22 өлкө кирет.   Кыргыз Республикасынын атынан Конгрессте Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун төрагасы Эмил Жолдошевич Осконбаев өкүлчүлүк кылды. Ал санариптештирүүнүн жана жасалма интеллекттин конституциялык аспектилерине арналган баяндама жасады. Баяндаманын өзөгүн мамлекеттик башкарууда жана сот адилеттиги чөйрөсүндө санариптик технологиялар жана жасалма интеллект активдүү колдонулуп жаткан шартта конституциялык кепилдиктерди камсыз кылуу маселеси түздү. Эмил Осконбаев жасалма интеллектти көмөкчү каражат катары колдонууга болорун, бирок ал соттун көз карандысыз укуктук баа берүүсүн алмаштырбашы керектигин белгиледи. Мындай технологияларды колдонууда алгоритмдердин ачыктыгын жана текшерилишин камсыз кылуу, жеке маалыматтарды коргоо, басмырлоого жол бербөө, ошондой эле адамга кабыл алынган чечимдин негиздери жөнүндө маалымат алуу жана аны натыйжалуу даттануу мүмкүнчүлүгүн берүү зарылдыгына көңүл бурду.   Ошондой эле Э. Осконбаев «Конституциялык көзөмөлдөгү жасалма интеллект: мүмкүнчүлүктөрү, укуктук чектери жана процессуалдык кепилдиктер» аттуу II пленардык жыйында модератор катары сөз сүйлөдү. Жыйындын катышуучулары  конституциялык көзөмөл органдарынын ишинде жасалма интеллектти колдонуунун мүмкүнчүлүктөрүн жана адам укуктарын коргоо үчүн зарыл болгон укуктук кепилдиктерди талкуулашты.   Конгресстин жыйынтыгы боюнча катышуучулар Самарканд декларациясын кабыл алышты. Анда санариптик трансформациялоо шартында Конституциянын ү...
01.10.2026
                                                                                                                                2026-жылдын 1-октябрында Бишкек шаарында Кыргыз Республикасынын Жогорку соту тарабынан уюштурулган «Сот тутумунун көз карандысыздыгын жана кадыр-баркын чыңдоонун укуктук маселелери» аттуу эл аралык илимий-практикалык конференция болуп өттү. Конференцияга Россия Федерациясынан анын  Жогорку сотунун Төрагасы Игорь Краснов катышты. Ошондой эле иш-чарага Кыргыз Республикасынын жана Россия Федерациясынын сот органдарынын жана билим берүү мекемелеринин өкүлдөрү катышты.   Конференциянын жүрүшүндө сот бийлигинин көз карандысыздыгы, аны финансылык жактан камсыз кылуу, сот адилеттигин санариптештирүү, судьяларды даярдоо жана соттун кадыр-баркын жогорулатуу маселелери талкууланды. Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун Төрагасы Медербек Сатыев азыркы шарттарда сот бийлигинин көз карандысыздыгы өз ара байланышкан үч багытта — укуктук, финансылык жана санариптик багыттарда камсыз кылынууга тийиш экендигин белгиледи. «XXI кылымда сот бийлигинин көз карандысыздыгын камсыз кылган бери дегенде эле үч – укуктук, финансылык жана санариптик ченеми болушу керек», — деп баса белгиледи ал.   Конференциянын ишине Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьялары да катышты. Конституциялык соттун судьясы Чинара Айдарбекова «Кыргыз Республикасындагы сот бийлигинин көз карандысыздыгынын конституциялык-укуктук аспектилери» деген темада баяндама жасады. Ал сот бийлигинин көз карандысызды...
01.10.2026
                                                                                  2026-жылдын 1–2-октябрында Өзбекстан Республикасынын Самарканд шаарында «Санариптештирүү жана жасалма интеллект шарттарындагы конституциялык сот адилеттиги» темасында Азия конституциялык соттору жана ага теңештирилген институттар ассоциациясынын VII Конгресси өтүүдө.   Кыргыз Республикасын Конгрессте Конституциялык соттун төрагасы Эмиль Осконбаев баштаган делегация өкүлчүлүк кылууда. Бүгүн, 1-октябрда, Ассоциациянын Башкы катчыларынын жыйыны, Мүчөлөр кеңешинин жыйыны, жумушчу жана эки тараптуу жолугушуулар, Конгресстин ачылыш аземи, ошондой эле «Санариптик трансформация шарттарында судьялардын көз карандысыздыгы, адам укуктары жана мыйзамдын үстөмдүгү» темасында I пленардык жыйын өтөт. Жыйындын алкагында Конституциялык соттун төрагасы Эмиль Осконбаев баяндама жасайт.   2-октябрда «Конституциялык көзөмөлдөгү жасалма интеллект: мүмкүнчүлүктөрү, укуктук чектери жана процесстик кепилдиктер» темасында II пленардык жыйын өтөт. Ага Эмиль Осконбаев жана Индиянын Башкы судьясы Сурья Кант модераторлук кылат. Ошондой эле бул күнү Түрк дүйнөсүнүн конституциялык юрисдикцияларынын конференциясынын жумушчу жыйыны, Ассоциация Мүчөлөр кеңешинин жыйынтыктоочу жыйыны жана VII Конгресстин жабылыш аземи өтөт.  
29.09.2026
Урматтуу Жамиля Акматбековна!   Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун атынан жана жеке өзүмдүн атымдан Сизге жана үй-бүлөңүзгө апаңыз, белгилүү инсан Тамара Жаманбаеванын дүйнөдөн кайткандыгына байланыштуу терең кайгыруу менен көңүл айтам.   Бул оор жоготууга байланыштуу Сизге жана жакындарыңызга терең кайгыруу менен ортоктош болуп, бекем кайрат, сабырдуулук жана күч-кубат каалайм.   Өмүрүн ата мекендик телевидение тармагына, журналистикага жана маданиятка арнаган көрүнүктүү инсан Тамара Жаманбаеванын кыргыз телерадиосунун өнүгүшүнө кошкон зор салымы жана жаркын элеси элибиздин эсинде түбөлүккө сакталат.   Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун Төрагасы    Эмил Осконбаев