Бишкек ш., 2026-жылдын 15-октябры — Бүгүн борбор калаадагы «Орион» мейманканасында Кыргыз Республикасынын судьяларынын Ар жылдык төртүнчү конференциясы ишин баштады. Быйылкы жолугушуунун башкы темасы — Туруктуу өнүгүү максаттарынын контекстинде экологиялык сот адилеттиги жана эл аралык стандарттар менен өлкөдөгү реалдуу практиканын ортосундагы тең салмактуулук.
Бул иш-чараны КР Жогорку соту менен КР Судьялар ассоциациясы уюштурду. Жогорку инстанциядагы соттордун судьялары, профилдик министрликтердин өкүлдөрү, эксперттер жана эл аралык өнөктөштөр экологиялык кырдаалга жана климаттык саясатка соттор кандайча реалдуу таасир эте аларын талкуулоо үчүн бир столдун тегерегинде чогулушту.
Катышуучулардын өзгөчө көңүлүн жаратылышты коргоонун институционалдык механизмдери бурду. Тематикалык сессиянын алкагында Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьясы Лунара Чаткалбековна Жолдошева «Конституциялык контроль – келечек муундун экологиялык укуктарын жана кызыкчылыктарын камсыз кылуу каражаты» деген баяндамасы менен чыгып сүйлөдү.
Ал өз сөзүндө конституциялык мыйзамдын призмасы аркылуу жарандардын учурдагы экологиялык укуктарын гана эмес, ошондой эле кыргызстандык келечек муундар үчүн да коопсуз чөйрөнү кантип камсыз кылуу керек деген маанилүү маселени көтөрдү.
Конференция дискуссия жана практикалык кадамдарды талкуулоо форматында өз ишин улантат, алар республикада экологиялык сот адилеттигин мындан да натыйжалуу кылууга жардам берет.
2026-жылдын 5–8-октябрында Түркия Республикасынын Анкара шаарында Азия конституциялык соттору жана эквиваленттүү институттар ассоциациясынын (AACC-CTHRD) Адам ресурстарын даярдоо жана өнүктүрүү борборунун 14-жайкы мектеби болуп өттү. Иш-чара Түркия Республикасынын Конституциялык соту тарабынан уюштурулуп, быйылкы программа
«Укуктар менен эркиндиктерди чектөөнүн негизги принциптери» темасына арналды.
Жайкы мектептин алкагында Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун аппаратынын өкүлдөрү
Кыргыз Республикасында укуктар менен эркиндиктерди чектөөнүн конституциялык негиздери жана чектери, ошондой эле мындай чектөөлөрдүн жол берилүүсүнө байланыштуу Конституциялык соттун укуктук позициялары тууралуу баяндама жасашты.
Аталган иш-чарага Азия өлкөлөрүнүн конституциялык сотторунун жана эквиваленттүү институттарынын өкүлдөрү катышып, адамдын укуктары менен эркиндиктерин ишке ашырууга мамлекеттин кийлигишүүсүнүн жол берилүүчү чектерин аныктоонун эл аралык жана улуттук ыкмаларын карап чыгышты. Ошондой эле тажрыйба алмашуу жана конституциялык принциптерди колдонууга байланышкан практикалык маселелер боюнча пикир алышуу болду.
Жайкы мектеп конституциялык көзөмөл жаатындагы адистердин ортосунда кесиптик диалог жана тажрыйба алмашуу үчүн маанилүү аянтча болуп, эл аралык кызматташтыкты мындан ары өнүктүрүүгө жана катышуучулардын кесиптик компетенттүүлүгүн жогорулатууга өбөлгө түздү.
Программанын жыйынтыгында катышуучуларга Жайкы мектепти ийгиликтүү аяктагандыгы тууралуу сертификаттар тапшырылды.
07.10.2026
06.10.2026
Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту Кыргыз Республикасынын «Кыргыз Республикасындагы Адвокатура жана адвокаттык иш, ошондой эле юридикалык өкүлдөр жөнүндө» Мыйзамынын 22-беренесинин 4-бөлүгүнүн 4-пунктунун Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 6-беренесинин 3-бөлүгүнө, 23-беренесинин 1, 4 жана 5-бөлүктөрүнө, 42-беренесинин 1-бөлүгүнө, 55-беренесине, 56-беренесинин 2-бөлүгүнө, 61-беренесинин 1, 2 жана 3-бөлүктөрүнө, 101-беренесинин 1, 2 жана 3-бөлүктөрүнө шайкештигин текшерүү жөнүндө кайрылууну өндүрүшкө кабыл алды.
Талашылып жаткан ченемде адвокат тарабынан аталган Мыйзамдын талаптары бузулган учурда адвокаттык иш жүргүзүү укугуна берилген лицензиядан ажыратуу каралган.
Арыз ээсинин пикиринде, аталган ченем укуктук тактык талаптарына жооп бербейт, анткени мындай катаал чараны колдонууга негиз боло турган мыйзам бузуунун мүнөзүн, оордук даражасын жана кесепеттерин аныктоого мүмкүндүк берүүчү критерийлерди белгилебейт. Мындай критерийлердин жоктугу мыйзам бузуунун олуттуулугуна карабастан, ар кандай мыйзам бузуу үчүн лицензиядан ажыратууга жол берип, укук колдонуу органынын кароосуна өтө кеңири чектерди берет. Арыз ээси бул жагдай ченемди өзүм билемдик менен колдонууга шарт түзүп, эмгек эркиндигине жана кесипти
02.10.2026
2026-жылдын 1–2-октябрында Самарканд шаарында Азия конституциялык сотторунун жана ага теңештирилген институттарынын ассоциациясынын VII Конгресси «Санариптештирүү жана жасалма интеллект шарттарындагы конституциялык сот адилеттиги» деген темада өттү. Конгресстин ишине 20дан ашык өлкөнүн конституциялык жана жогорку сотторунун жетекчилери жана өкүлдөрү, эл аралык уюмдардын өкүлдөрү, ошондой эле алдыңкы окумуштуу-укук таануучулар катышты. Азия конституциялык сотторунун жана ага теңештирилген институттарынын ассоциациясына 22 өлкө кирет.
Кыргыз Республикасынын атынан Конгрессте Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун төрагасы Эмил Жолдошевич Осконбаев өкүлчүлүк кылды. Ал санариптештирүүнүн жана жасалма интеллекттин конституциялык аспектилерине арналган баяндама жасады. Баяндаманын өзөгүн мамлекеттик башкарууда жана сот адилеттиги чөйрөсүндө санариптик технологиялар жана жасалма интеллект активдүү колдонулуп жаткан шартта конституциялык кепилдиктерди камсыз кылуу маселеси түздү. Эмил Осконбаев жасалма интеллектти көмөкчү каражат катары колдонууга болорун, бирок ал соттун көз карандысыз укуктук баа берүүсүн алмаштырбашы керектигин белгиледи. Мындай технологияларды колдонууда алгоритмдердин ачыктыгын жана текшерилишин камсыз кылуу, жеке маалыматтарды коргоо, басмырлоого жол бербөө, ошондой эле адамга кабыл алынган чечимдин негиздери жөнүндө маалымат алуу жана аны натыйжалуу даттануу мүмкүнчүлүгүн берүү зарылдыгына көңүл бурду.
Ошондой эле Э. Осконбаев «Конституциялык көзөмөлдөгү жасалма интеллект: мүмкүнчүлүктөрү, укуктук чектери жана процессуалдык кепилдиктер» аттуу II пленардык жыйында модератор катары сөз сүйлөдү. Жыйындын катышуучулары конституциялык көзөмөл органдарынын ишинде жасалма интеллектти колдонуунун мүмкүнчүлүктөрүн жана адам укуктарын коргоо үчүн зарыл болгон укуктук кепилдиктерди талкуулашты.
Конгресстин жыйынтыгы боюнча катышуучулар Самарканд декларациясын кабыл алышты. Анда санариптик трансформациялоо шартында Конституциянын ү...
01.10.2026
2026-жылдын 1-октябрында Бишкек шаарында Кыргыз Республикасынын Жогорку соту тарабынан уюштурулган «Сот тутумунун көз карандысыздыгын жана кадыр-баркын чыңдоонун укуктук маселелери» аттуу эл аралык илимий-практикалык конференция болуп өттү. Конференцияга Россия Федерациясынан анын Жогорку сотунун Төрагасы Игорь Краснов катышты. Ошондой эле иш-чарага Кыргыз Республикасынын жана Россия Федерациясынын сот органдарынын жана билим берүү мекемелеринин өкүлдөрү катышты.
Конференциянын жүрүшүндө сот бийлигинин көз карандысыздыгы, аны финансылык жактан камсыз кылуу, сот адилеттигин санариптештирүү, судьяларды даярдоо жана соттун кадыр-баркын жогорулатуу маселелери талкууланды. Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун Төрагасы Медербек Сатыев азыркы шарттарда сот бийлигинин көз карандысыздыгы өз ара байланышкан үч багытта — укуктук, финансылык жана санариптик багыттарда камсыз кылынууга тийиш экендигин белгиледи. «XXI кылымда сот бийлигинин көз карандысыздыгын камсыз кылган бери дегенде эле үч – укуктук, финансылык жана санариптик ченеми болушу керек», — деп баса белгиледи ал.
Конференциянын ишине Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьялары да катышты. Конституциялык соттун судьясы Чинара Айдарбекова «Кыргыз Республикасындагы сот бийлигинин көз карандысыздыгынын конституциялык-укуктук аспектилери» деген темада баяндама жасады. Ал сот бийлигинин көз карандысызды...
01.10.2026
2026-жылдын 1–2-октябрында Өзбекстан Республикасынын Самарканд шаарында «Санариптештирүү жана жасалма интеллект шарттарындагы конституциялык сот адилеттиги» темасында Азия конституциялык соттору жана ага теңештирилген институттар ассоциациясынын VII Конгресси өтүүдө.
Кыргыз Республикасын Конгрессте Конституциялык соттун төрагасы Эмиль Осконбаев баштаган делегация өкүлчүлүк кылууда. Бүгүн, 1-октябрда, Ассоциациянын Башкы катчыларынын жыйыны, Мүчөлөр кеңешинин жыйыны, жумушчу жана эки тараптуу жолугушуулар, Конгресстин ачылыш аземи, ошондой эле
«Санариптик трансформация шарттарында судьялардын көз карандысыздыгы, адам укуктары жана мыйзамдын үстөмдүгү» темасында I пленардык жыйын өтөт. Жыйындын алкагында Конституциялык соттун төрагасы Эмиль Осконбаев баяндама жасайт.
2-октябрда «Конституциялык көзөмөлдөгү жасалма интеллект: мүмкүнчүлүктөрү, укуктук чектери жана процесстик кепилдиктер» темасында II пленардык жыйын өтөт. Ага Эмиль Осконбаев жана Индиянын Башкы судьясы Сурья Кант модераторлук кылат. Ошондой эле бул күнү Түрк дүйнөсүнүн конституциялык юрисдикцияларынын конференциясынын жумушчу жыйыны, Ассоциация Мүчөлөр кеңешинин жыйынтыктоочу жыйыны жана VII Конгресстин жабылыш аземи өтөт.
29.09.2026
Урматтуу Жамиля Акматбековна!
Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун атынан жана жеке өзүмдүн атымдан Сизге жана үй-бүлөңүзгө апаңыз, белгилүү инсан Тамара Жаманбаеванын дүйнөдөн кайткандыгына байланыштуу терең кайгыруу менен көңүл айтам.
Бул оор жоготууга байланыштуу Сизге жана жакындарыңызга терең кайгыруу менен ортоктош болуп, бекем кайрат, сабырдуулук жана күч-кубат каалайм.
Өмүрүн ата мекендик телевидение тармагына, журналистикага жана маданиятка арнаган көрүнүктүү инсан Тамара Жаманбаеванын кыргыз телерадиосунун өнүгүшүнө кошкон зор салымы жана жаркын элеси элибиздин эсинде түбөлүккө сакталат.
Кыргыз Республикасынын
Конституциялык сотунун Төрагасы Эмил Осконбаев