Меню навигации+

Жаңылыктар

21.05.2026
2026-жылдын 20 жана 21-майында Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунда Ачык эшиктер күндөрүнүн алкагында Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин юридика факультетинин 1-курсунун студенттери жана Б. Н. Ельцин атындагы Кыргыз-Россия Славян университетинин 2-курсунун студенттери менен жолугушуулар өттү.   Студенттер үчүн Конституциялык соттун имараты боюнча экскурсия уюштурулуп, анын жүрүшүндө конституциялык көзөмөл органынын калыптануу тарыхы, түзүмү, ишмердүүлүгүнүн негизги багыттары, ошондой эле Конституциянын үстөмдүгүн камсыз кылуудагы жана жарандардын конституциялык укуктары менен эркиндиктерин коргоодогу ролу тууралуу маалымат берилди.   Иш-чаранын алкагында Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьялары Бобукеева Меергүл Рыскулбековна жана Кыдырбаев Кырккелди Жумалиевич студенттер менен ачык диалог форматында жолугушуу өткөрүштү. Баарлашуунун жүрүшүндө судьялар Конституциялык соттун ишмердүүлүгү, конституциялык даттанууларды жана сунуштамаларды кароонун өзгөчөлүктөрү тууралуу айтып беришип, ошондой эле Конституциялык соттун айрым чечимдерин практикалык мисалдардын негизинде түшүндүрүштү. Өздөрүнүн кесиптик тажрыйбасына таянып, юрист кесибин аркалоонун жана калыптануунун  баскычтарына токтолушту.   Студенттер өздөрүн кызыктырган суроолорду берип, конституциялык укуктун актуалдуу маселелерин талкуулоого жана Конституциялык соттун судьясынын кесибинин өзгөчөлүктөрү менен таанышууга мүмкүнчүлүк алышты.   Мындай иш-чараларды өткөрүү системалуу негизде жүргүзүлүп, жаштардын укуктук маданиятын жогорулатууга, конституциялык укукка болгон кызыгуусун арттырууга жана Конституциялык соттун өлкөнүн билим берүү мекемелери менен өз ара кызматташтыгын чыңдоого багытталган.  
15.05.2026
14 жана 15-майда, Ачык эшиктер күнүнүн алкагында Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунда Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин юридикалык факультетинин 1-курсунун студенттери жана Кыргыз Республикасынын Эл аралык университетинин 2-курсунун студенттери үчүн экскурсия уюштурулуп, жолугушуу болуп өттү.   Иш-чаранын жүрүшүндө болочок юристтер Конституциялык соттун ишмердүүлүгү, анын тарыхы,  ишинин негизги багыттары жана конституциялык көзөмөл органынын Конституциянын үстөмдүгүн камсыз кылуудагы, жарандардын укуктары менен эркиндиктерин коргоодогу, ошондой эле коомдо укуктук сабаттуулукту чыңдоодогу ролу менен таанышты.   Студенттерге  кайрылууларды кароо тартиби, конституциялык сот өндүрүшүнүн өзгөчөлүктөрү тууралуу маалымат берилип, сот жыйындары өтүүчү зал жана соттун жумушчу орундары көрсөтүлдү. Конституциялык сот тарабынан иштерди кароонун жана анын айрым чечимдерин кароо практикасына өзгөчө көңүл бурулуп, бул туурасында  иш-чаралардын катышуучуларына кеңири түшүндүрүлдү.   Студенттердин Конституциялык соттун судьясы Жамиль Асанбекович Шаршеналиев  жана Чинара Аскарбековна Айдарбекова менен болгон жолугушуусу өзгөчө кызыгуу жаратты. Ачык диалог форматында судьялар өзүнүн кесиптик тажрыйбасы менен бөлүшүп, конституциялык баалуулуктардын мааниси, юридикалык кесиптин орду, мыйзамды урматтоонун мааниси, ошондой эле болочок юристтер үчүн туруктуу кесиптик  өнүгүүнүн жана жоопкерчиликтин жогору болушунун зарылдыгы тууралуу айтып беришти.   Студенттер аларды кызыктырган  суроолорду активдүүлүктө берип, судьянын ишинин практикалык аспектилери жана Кыргыз Республикасындагы конституциялык сот адилеттигинин өзгөчөлүктөрүн талкуулашты.   Мындай иш-чаралар жаштардын укуктук маданиятын жогорулатууга, Конституцияны жана мыйзамды урматтоо сезимин калыптандырууга, ошондой эле студенттердин конституциялык укук жана сот адилеттиги маселелерине болгон кызыгуусун арттырууга өбөлгө түзөт.  
05.05.2026
Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунда Конституциялык соттун төрагасы Эмиль Жолдошевич Осконбаев баш болгон судьялардын Жогорку Кеңештин Төрагасынын биринчи орун басары Медербек Кубанычович Алиев жана Жогорку Кеңештин депутаттары менен 5-май – Кыргыз Республикасынын Конституция күнүнө каратажумушчу жолугушуусу болуп өттү.   Жолугушууга Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Конституциялык мыйзамдар, мамлекеттик түзүлүш, жергиликтүү өз алдынча башкаруу жана Регламент боюнча комитетинин төрайымы Гульнара Орозбековна Акимбаева, аталган комитеттин төрагасынын орун басары Мирланбек Канатбекович Жеенчороев, Сот-укуктук маселелер, укук тартиби, кылмыштуулукка каршы күрөшүү жана коррупцияга каршы аракеттенүү боюнча комитеттин төрагасынын орун басары Жылдыз Кочкоралиевна Курманалиева, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Конституциялык соттогу  туруктуу өкүлү Айдарбек Касымалиевич Осмонов катышты.   Жолугушуу Кыргыз Республикасынын Конституциясынын күнүн белгилөөнүн алдында өтүп, Конституциялык сот менен Жогорку Кеңештин ортосундагы өз ара аракеттенүүнү чыңдоо, ошондой эле kонституциялык сот адилеттигин өнүктүрүүнүн актуалдуу маселелерин талкуулоого арналды.   Жолугушууну ачып жатып, Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун Төрагасы Э. Ж. Осконбаев төмөнкүлөрдү белгиледи: «Конституция — бул мамлекеттин Негизги мыйзамы гана эмес, элдин эркин, адамдын кадыр-баркын жана укук менен адилеттүүлүккө болгон ишенимди чагылдырган фундаменталдык укуктук таяныч. Ал мамлекеттик бийликтин бардык бутактары үчүн жалпы өнүгүү багытын аныктап, алардын тең салмактуу иштешин камсыздайт.   Конституциялык сот менен Жогорку Кеңештин ортосундагы институттук өз ара аракеттенүү өзгөчө мааниге ээ. Бул институттар өз ыйгарым укуктарынын чегинде иш алып баруу менен бири-бирин толуктап турат: парламент мыйзам чыгаруу иши аркылуу конституциялык ченемдерди ишке ашырса, ал эми Конституциялык сот – алардын үстөмдүүлүгүн жана түздөн-түз колдонулушун камсыздайт....
04.05.2026

Урматтуу мекендештер!

 

Сиздерди Кыргыз Республикасынын Конституцияcынын күнү менен чын жүрөктөн куттуктайм.

 

Бул күндүн мамлекеттик-укуктук, ошондой эле терең тарыхый жана баалуулук мааниси бар.

 

Конституциянын кабыл алынышы биздин элдин көз карандысыз, адилеттүү коомду курууга болгон кылымдардан берки умтулуусунун, инсандык ар-намысты урматтоонун жана мыйзамдуулук принциптерин бекемдөөнүн логикалуу уландысы болуп калды. Кыргыз мамлекеттүүлүгү –элдик курултай салттуулуктан жана демейки укуктун ченемдеринен тартып заманбап конституционализмге чейинки татаал жолду басып өттү, анда мыйзамдын үстөмдүгү идеясы дайыма негизги тирек бойдон калууда.

 

Кыргыз Республикасынын Конституциясы — бул жөн гана юридикалык документ эмес. Бул эркиндик, теңдик жана жоопкерчилик принциптерин бекемдеген коомдук келишимди билдирет. Ал мамлекеттик бийликтин чектерин аныктайт, ошол эле учурда мамлекет менен жарандын ортосундагы ишенимдин негизи болуу менен адамдын укуктары менен эркиндиктерин коргоонун кепилдиги болуп кызмат кылат.

 

Өнүгүү жылдарында Конституция коомдогу саясий, социалдык жана укуктук өзгөрүүлөрдү чагылдырып, бир нече жолу өркүндөтүлдү. Бирок анын негизги миссиясы – мамлекеттин туруктуулугун, бийлик бутактарынын тең салмактуулугун жана адам укуктарынын артыкчылыгын камсыз кылуу миссиясы өзгөрүүсүз бойдон калууда.

 

Бул шарттарда конституциялык көзөмөл органдарына өзгөчө жоопкерчилик жүктөлгөн. Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту Конституциянын сакчысы катары анын түздөн-түз колдонулушун, бир түрдүү түшүнүлүшүн  камсыз кылууга жана ар кандай чечмелөөдөн коргоого милдеттүү. Бир ...

30.04.2026
Бүгүн Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунда Кыргыз Республикасынын Конституциясынын күнүнө карата судьялар жана аппараттын кызматкерлери катышкан салтанаттуу жыйын өттү.   Иш-чараны ачып жатып, Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун Төрагасы Эмиль Жолдошевич Осконбаев катышуучуларды алдыдагы мамлекеттик майрам менен куттуктап, Конституциянын мамлекеттин укуктук негиздерин аныктаган, ошондой эле  адамдын жана жарандын укуктары менен эркиндиктерине кепилдик берген негизги мыйзам катары өзгөчө ролун белгиледи. Ал өз сөзүндө: “Конституция коомдун туруктуу өнүгүүсүнүн негизи, ошондой эле анын жоболору ар бир жарандын турмушунда практикалык ишке ашырылышы керек”- деди.   Куттуктоо сөздөрү менен ошондой эле Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьялары Мукамбет Шадыканович Касымалиев жана Лунара Чаткалбековна Жолдошева чыгып сүйлөп, Конституциянын маанилүү укуктук багыт берүүчү документ катары маанисин белгилеп, анын инсан, коом жана мамлекеттин кызыкчылыктарынын тең салмактуулугун камсыз кылуудагы ролун баса көрсөтүштү.   Конституциялык сот өндүрүшүн өнүктүрүүгө кошкон олуттуу салымы үчүн, ошондой эле Конституция күнүнө карата Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун ведомстволук сыйлыктары менен төмөнкү адамдар сыйланды:   «Кызматташтык үчүн» Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун медалы менен: Копоев Замирбек Каныбекович — Чүй облусунун ИИББнин «Манас» аэропортун тейлөө боюнча аба транспорту бөлүмүнүн Коомдук коопсуздук кызматынын улук инспектору.   Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун Ардак грамотасы менен: • Сулайманов Атабек Абдышевич — Чүй облусунун Москва райондук сотунун судьясы; • Джаналиев Рысбек Молдошевич — Кыргыз Республикасынын Президентинин Администрациясынын соттор жана прокуратура органдары менен өз ара аракеттенүү бөлүмүнүн башчысынын орун басары; • Осмоналиев Чингиз Шаршеналиевич — Кыргыз Республикасынын Президентинин Администрациясынын соттор жана прокуратура о...
30.04.2026
2026-жылдын 28–29-апрелинде Астана шаарында (Казакстан Республикасы) Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьясы Чинара Аскарбековна Айдарбекова Women in Justice Empowerment Breakfast эл аралык диалогдук аянтчасына, ошондой эле Young Professionals in Justice интенсивдүү билим берүү курсуна катышты.   Мотивациялык эртең мененки  жолугушуу форматында өткөн диалогдук аянтча сот адилеттиги системасында аялдардын ролун бекемдөөгө арналды. Иш-чаранын жүрүшүндө Борбор Азиядагы аял-судьялар альянсынын институционалдык өнүгүүсү, Эл аралык аял-судьялар ассоциациясы (IAWJ) менен өз ара аракеттенүүнү кеңейтүү, ошондой эле аярлуу топторду коргоо жана гендердик зомбулукка каршы аракеттенүү боюнча ведомстволор аралык кызматташуунун натыйжалуу механизмдери талкууланды.   Чинара Айдарбекова талкууларга активдүү катышып, өзүнүн практикалык тажрыйбасы менен бөлүшүп, сот системасында аялдардын ролун күчөтүүнүн, региондук кызматташууну өнүктүрүүнүн жана сот адилеттигин ишке ашырууда гендердик сезимтал ыкмаларды киргизүүнүн маанилүүлүгүн белгиледи.   Young Professionals in Justice билим берүү курсунун алкагында укуктун үстөмдүгү принцибин камсыз кылуу, сот адилеттигине жеткиликтүүлүктү кеңейтүү, сот системасын санариптештирүү, ошондой эле укуктук аргументтөө жана коммуникация көндүмдөрүн өнүктүрүү маселелери каралды.   Бул иш-чарага катышуу эл аралык тажрыйба алмашууга жана сот адилеттигинин азыркы чакырыктарын талкуулоого мүмкүнчүлүк берди.  
28.04.2026
Молдова Республикасынын Конституциялык сотунун чакыруусу боюнча Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьялары Меергүл Рыскулбековна Бобукеева жана Лунара Чаткалбековна Жолдошева 2026-жылдын 24-апрелинде Кишинёв шаарында өткөн «Интернеттин өсүшү, фейк жаңылыктар жана жасалма интеллект шарттарындагы “идеялар рыногунун” келечеги: конституциялык соттор үчүн чакырыктар» темасындагы эл аралык конференцияга катышты.   Иш-чарага конституциялык көзөмөл органдарынын, эл аралык сот институттарынын, эксперттик коомчулуктун жана Европанын академиялык чөйрөсүнүн өкүлдөрү чогулуп, коомдук мейкиндикти санариптик трансформациялоого, жасалма интеллекттин өнүгүшүнө, пикир билдирүү эркиндигине арналган онлайн платформалардын ишмердүүлүгүнө жана конституциялык сот практикасынын контекстиндеги жасалма интеллектке байланыштуу азыркы көйгөйлөрдү талкуулашты.   Конференциянын алкагында санариптик доордо «идеялар рыногу» концепциясын кайра кароо, сот органдарынын алгоритмдер жана санариптик платформалар менен өз ара аракеттенүүсү, ошондой эле технологиялык прогресс тездик менен өнүгүп жаткан шартта конституциялык сот адилеттигинин келечеги тууралуу тематикалык панелдик талкуулар өттү.Талкууларга Адам укуктары боюнча Европа сотунун, Европа Кеңешинин,   Венеция комиссиясынын өкүлдөрү, ошондой эле бир катар мамлекеттердин конституциялык сотторунун судьялары катышты.   Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун өкүлдөрүнүн мындай эл аралык иш-чараларга катышуусу кесиптик тажрыйба алмашууга, алдыңкы соттук практиканы үйрөнүүгө жана конституциялык сот адилеттиги жаатындагы эл аралык кызматташтыкты чыңдоого өбөлгө түзөт.  
24.04.2026
Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту 2026-жылдын 23–24-апрелинде Манас шаарында «Конституционализм мектеби» долбоорунун алкагында эки иш-чара өткөрдү. Өз-өзүнчө уюштурулган бул билим берүү багытындагы иш-чаралар – судьялар коомчулугуна жана академиялык чөйрөнүн өкүлдөрүнө арналды. Мындай формат практик юристтер менен да, келечектеги адистердин укуктук аң-сезимин калыптандырган өкүлдөр менен да предметтик диалог жүргүзүүгө мүмкүнчүлүк берди.   Биринчи күн: судьялар менен ачык кесиптик диалог   23-апрелде Манас шаарындагы Сот адилеттиги үйүндө судьялардын жана региондун сот тутумунун өкүлдөрүнүн катышуусунда жолугушуу өттү. Иш-чараны Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун төрагасы Эмиль Осконбаев жана Жалал-Абад облустук сотунун төрагасы Жыпар Сабырова куттуктоо сөздөрү менен ачышты.   Талкуунун негизги темасы мамлекет менен коомдун туруктуу өнүгүүсүнүн негизи катары конституционализмдин ролу болду. Катышуучулар негизги конституциялык баалуулуктарды, айрыкча калыстык менен сот адилеттигин жүргүзүү, мыйзамдарды жана укук колдонуу практикасын өркүндөтүүдөгү конституциялык юстициянын ролу бөлүгүндө  жаңы өңүттө  талдап чыгышты.   Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьясы Чинара Айдарбекова айрым чечимдер боюнча практикалык сереп сунуштап, татаал укуктук маселелерди чечүүдө укуктун принциптери менен укуктук доктриналар кандай колдонуларын көрсөтмөлүү айтып берди.   Ачык диалог форматы өзгөчө кызыгуу жаратты: катышуучулар суроолорду берип, пикирлери менен бөлүшүп, сот практикасындагы учурдун  чакырыктарын талкуулашты.   Экинчи күн: илимий жана билим берүү коомчулугу  менен жолугушуу   24-апрелде Жалал-Абад мамлекеттик университетинин конференц-залында окутуучуларга, изилдөөчүлөргө жана студенттик аудиторияга багышталган экинчи иш-чара өттү.   Иш-чараны университеттин ректору Кенешбек Усенов жана Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун төрагасы Эмиль Осконбаев ачышты.   Иш-чарада Конституциян...
23.04.2026
Бүгүн  Конституциялык сотунда сот жамаатына Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун жаңы судьясы — Бакыт Амантуровна Кыдыралиева расмий түрдө тааныштырылды.   Жаңы судьяны жамаатка Кыргыз Республикасынын Президентинин жана Министрлер Кабинетинин Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешиндеги ыйгарым укуктуу өкүлү Бектур Зулпиев тааныштырып, Бакыт Амантуровнаны шайланышы менен куттуктап, мындан аркы кесиптик ишмердигине ийгиликтерди каалады.Бакыт Амантуровна Кыдыралиева Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте   Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттары тарабынан талапкерлиги каралып, Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьясы кызматына шайланды.   Бакыт Амантуровна 1976-жылдын 6-сентябрында Ысык-Көл облусунун Түп районунун Түп айылында төрөлгөн. 1999-жылы Кыргыз мамлекеттик улуттук университетинин юридикалык факультетин артыкчылык диплому менен аяктаган.   Эмгек жолун адвокатура тармагында баштаган. Ар кайсы жылдары адвокат болуп эмгектенген, парламенттин конституциялык мыйзамдуулук, мамлекеттик түзүлүш жана адам укуктары боюнча профилдик комитетинде улук консультант кызматын аркалаган, Бириккен Улуттар Уюмунун долбоорлорунда укуктук жана конституциялык маселелер боюнча эксперт болуп иштеген, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Президентинин алдындагы Сот адилеттиги маселелери боюнча кеңештин мүчөсү болгон.   Тааныштыруу учурунда Конституциялык соттун судьялары жана аппараттын кызматкерлери Бакыт Амантуровнаны судья болуп дайындалышы менен куттуктап, кесиптик ишмердүүлүгүндөгү мындан аркы ийгиликтерди каалашты.  
18.04.2026
                                                                                                Бүгүн Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун аппаратынын жамааты өлкө аймагында өткөрүлүп жаткан жалпы республикалык ишембиликке активдүү катышты.   Иш-чаранын жүрүшүндө кызматкерлерге бекитилген аймакта тазалоо жана көрктөндүрүү иштери жүргүзүлдү: таштандылар жыйналып, арыктар тазаланып, жөө адамдар өтүүчү жолдор, жашыл аймактар жана чектеш тилкелер иретке келтирилди. Биргелешкен эмгек жогорку уюшкандыкта өттү.   Мындай иш-чараларга катышуу — бул шаарды көрктөндүрүүгө кошкон салым гана эмес, тазалык маданиятын жайылтуу, жаратылышка аяр мамиле кылуу жана коомдук жоопкерчиликти бекемдөө болуп саналат.   Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту жарандарды жаратылышка аяр мамиле кылууга, айлана-чөйрөнүн тазалыгын сактоого, башкалардын эмгегин урматтоого жана өлкөбүздүн экологиясына биргелешип кам көрүүгө чакырат.    

16.04.2026
2026-жылдын 15 жана 16-апрелинде Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьясы Чинара Аскарбековна Айдарбекова Бишкек шаарында өткөн Кыргыз Республикасынын укуктук тутумун өнүктүрүүнүн актуалдуу маселелерине арналган эки илимий-практикалык конференцияга катышты.   15-апрелде судья «Санариптик экономика шарттарында ишкердик укугу менен жарандык процесстин трансформациясы: чакырыктар жана келечек багыттар» аттуу эл аралык илимий-практикалык конференцияда сөз сүйлөдү.   Пленардык жыйындын алкагында Чинара Айдарбекова «Кыргыз Республикасынын конституциялык контролдоо органынын укуктук позицияларындагы ишкердик укугу менен жарандык процессти өнүктүрүүнүн конституциялык-укуктук аспектиси» темасында баяндама жасады.   Баяндамада санариптештирүүнүн азыркы укуктук тутумга тийгизген таасири, жеке менчик институтунун трансформациясы, банктык сыр эволюциясы, жеке маалыматтарды коргоо, ошондой эле соттук коргоонун санариптик механизмдерин өркүндөтүү маселелери көтөрүлдү.   16-апрелде судья Илим күнүнө арналган «Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын өркүндөтүүнүн актуалдуу маселелери» аттуу жыл сайын өтүүчү жогорку окуу жайлар аралык студенттик илимий-практикалык конференцияга катышты. Иш-чара Россия Федерациясынын биринчи Президенти Б.Н. Ельцин атындагы Кыргыз-Россия Славян университетинде өттү.   Конференциянын алкагында Чинара Айдарбекова «Конституциялык юстиция укуктук өнүгүүнүн системалык көйгөйлөрүнүн көрсөткүчү катары:азыркы чакырыктар жана  Кыргыз Республикасынын укуктук тутумун өркүндөтүүнүн келечеги» аттуу баяндама жасады.   Баяндамада мыйзамдардын сапаты, укуктук аныктык, реформалардын системалуулугу, Конституциялык соттун укуктук жөнгө салуудагы боштуктарды жана карама-каршылыктарды аныктоодогу ролу, ошондой эле улуттук мыйзамдарды жаңылоодогу юридикалык илимдин мааниси маселелерине өзгөчө көңүл бурулду.   Мындай илимий аянтчаларга катышуу кесиптик диалогду өнүктүрүүгө, тажрыйба алмашууга жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын өркүндөт...
16.04.2026
 Конституциялык баалуулуктарды жайылтууга, жаштардын укуктук маданиятын жогорулатууга жана Конституциянын үстөмдүгү принциптерине болгон урмат-сыйды бекемдөөгө багытталган агартуу демилгелерин ишке ашыруунун алкагында Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту өлкөнүн жогорку окуу жайларында жерине баруу менен лекциялардын циклин өткөрүүнү улантууда.   Студенттер менен кезектеги жолугушуулар Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинде жана Кыргыз Республикасынын Башкы прокуратурасынын алдындагы Юридикалык академиясында өттү. Иш-чараларга Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун төрагасынын орун басары Карыбек Арстанбекович Дуйшеев жана Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьясы Жамил Асанбекович Шаршеналиев катышты.   Лекциялардын жүрүшүндө студенттерге Кыргыз Республикасынын конституциялык түзүлүшүнүн негиздери, Конституциянын жогорку юридикалык күчкө ээ документ катары ролу, мамлекеттик бийлик бутактарынын тең салмактуулугун камсыз кылууда конституциялык көзөмөлдүн мааниси, ошондой эле адамдын жана жарандын укуктары менен эркиндиктерин коргоо механизмдери түшүндүрүлдү.   Өзгөчө көңүл Конституциялык соттун практикалык ишмердүүлүгүнө, кайрылууларды кароо тартибине, кабыл алынган чечимдердин юридикалык табиятына жана алардын улуттук укуктук системаны өнүктүрүүдөгү маанисине бурулду. Ошондой эле сот өкүлдөрү азыркы конституциялык практикадан алынган мисалдарды келтиришти, бул аудиториянын чоң кызыгуусун жаратты.   Ачык диалог форматында студенттер актуалдуу укуктук процесстер, сот бийлигинин көз карандысыздыгы, азыркы мамлекеттеги судьянын ролу жана Кыргыз Республикасында конституциялык сот адилеттигин өнүктүрүүнүн келечеги боюнча суроолорду  берүүгө мүмкүнчүлүк алышты.   Мындай жолугушуулар жаштардын Конституциянын баалуулугун терең түшүнүүсүнө, укуктук ой жүгүртүүсүнүн калыптанышына жана келечектеги юристтердин мамлекеттик түзүлүш жана конституциялык укуктарды коргоо маселелерине болгон кызыгуусун арттырууга өбөлгө т...
09.04.2026
Бүгүн, Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунда Конституция күнүнө карата уюштурулган иш-чаралардын алкагында кезектеги Ачык эшиктер күнү өттү. Иш-чарага Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин юридикалык факультетинин студенттери катышты.   Болочок юристтер Конституциялык сотту чечим кабыл алуучу орган катары гана эмес, конституциялык адилеттикти камсыз кылган жандуу механизм катары көрүүгө мүмкүнчүлүк алышты. Экскурсия соттун имараты менен таанышуудан башталып, студенттерге органдын түзүлүү тарыхы, мамлекеттик бийлик системасындагы орду жана ишмердүүлүгүнүн негизги багыттары тууралуу маалымат берилди. Өзгөчө көңүл жарандардын кайрылууларын кароо практикасына жана Конституциянын үстөмдүгүн камсыздоого бурулду.   Программанын  уландысы катары Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун төрагасынын орун басары Карыбек Арстанбекович Дуйшеев менен жолугушуу өттү. Ачык жана бейформал баарлашуу учурунда ал өзүнүн кесиптик тажрыйбасы менен бөлүшүп, конституциялык сот адилеттигинин иш жүзүндөгү өзгөчөлүктөрү, сот бийлигинин көз карандысыздыгынын мааниси жана чечим кабыл алууда жогорку жоопкерчилик тууралуу айтып берди.   Жолугушуунун өзгөчө бөлүгү катары студенттер кеңешме бөлмөсүнө — иштер боюнча акыркы чечимдер кабыл алынган жайга барышты. Алар укуктук позициялар калыптануучу атмосфераны сезип, кызыктырган суроолоруна жооп алышты.   Жолугушуунун жыйынтыгында Карыбек Арстанбекович студенттерге кайрылып, келечектеги юристтер үчүн принципиалдуулук, чынчылдык жана үзгүлтүксүз кесиптик өнүгүү маанилүү экендигин  белгиледи.   Мындай иш-чараларды өткөрүү жаштардын укуктук маданиятын жогорулатууга жана Конституцияга, ошондой эле сот адилеттиги институттарына болгон урмат-сыйды калыптандырууга багытталган.
03.04.2026
Конституциялык сот адилеттиги формалдуу чектөөлөрсүз — дал ушундай форматта Конституциялык сотто КР Башкы прокуратурасынын Юридикалык академиясынын студенттери менен жолугушуу өткөрүлдү.   Иш-чара өлкөнүн жогорку окуу жайлары менен кызматташуу жөнүндө меморандумду ишке ашыруунун алкагында өткөрүлдү. Студенттер үчүн бул окуу аудиториясынан сырткары чыгып, конституциялык көзөмөл органынын ишмердүүлүгү реалдуу шарттарда кандайча жүргүзүлөрүн көрүүгө мүмкүнчүлүк түздү.   Жолугушуунун программасы соттун ишмердүүлүгү менен практикалык багытта таанышуу катары түзүлдү. Катышуучулар сот жыйындары өтүүчү залга барышып, иштерди уюштуруу жана даярдоо этаптары менен таанышып, ошондой эле ачык сот отурумдарынын алкагынан тышкары жүргөн процесстер тууралуу түшүнүк алышты.   Иш-чаранын негизги бөлүгү судья Чинара Аскарбековна Айдарбекова менен баарлашуу болду. Диалогдун жүрүшүндө соттун ыйгарым укуктары, ошондой эле  анын ишмердүүлүгүнүн мазмундук жагы — чечим кабыл алуунун логикасы, конституциялык ченемдерди чечмелөө ыкмалары жана ар бир акттын өлкөнүн укуктук тутуму үчүн мааниси талкууланды.   Айрыкча кайрылуулар келип түшкөндөн  тартып акыркы чечимди кабыл алууга чейинки практикалык аспекттер чоң кызыгууну жаратты. Студенттер суроолорду берип, реалдуу кейстерди талкуулоого мүмкүнчүлүк алышты, бул  болсо жолугушууга колдонмо мүнөз берди.   Өткөрүлгөн иш-чара сот системасы менен жаштардын түз өз ара байланышына болгон суроо-талапты айкын көрсөтүп, мындай демилгелер болочок юристтердин кесиптик укуктук аң-сезимин калыптандырууда маанилүү экендигин тастыктады.  
03.04.2026
Конституциялык баалуулуктарды илгерилетүү жана жаштардын укуктук маданиятын жогорулатуу максатында Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьялары өлкөнүн жогорку окуу жайларында жерине баруу менен  лекциялардын сериясын өткөрүштү.   Судьялар Чинара Аскарбековна Айдарбекова жана Меергүл Рыскулбековна Бобукеева Кыргыз улуттук университетинин жана Ала-Тоо эл аралык университетинин студенттери менен жолугуп, ачык диалог форматында конституциялык өнүгүүнүн актуалдуу маселелерин талкуулашты. Лекциялар салттуу академиялык форматтан чыгып, теориялык аспекттер менен катар судьялар өз ишмердүүлүгүнөн алынган практикалык кейстер менен бөлүшүп, Конституциянын ченемдери реалдуу укук колдонуу практикасында кандай иштей турганын айкын көрсөтүштү.   Көңүл борборунда укуктун үстөмдүгү, адамдын укуктары менен эркиндиктерин коргоо маселелери, ошондой эле мамлекеттик системанын туруктуулугун камсыздоодо жана бийлик бутактарынын тең салмактуулугун сактоодо Конституциялык соттун ролу болду.   Студенттердин  бул маселелерге кызыгуусу активдүү талкууда айкын көрүнүп, алар Конституциялык сотко кайрылуунун механизмдери тууралуу суроолорду беришти, конституциялык сот өндүрүшүнүн учурдагы негизги маселелерин жана укуктук мамлекетти бекемдөөдөгү жаштардын ролун талкуулашты.   Мындай жолугушууларды өткөрүү  студенттердин билим деңгээлин кеңейтүү менен гана чектелбестен, Конституцияны демократиялык жана укуктук мамлекеттин өнүгүшүн аныктаган негизги баалуулук катары аң-сезимдүү кабылдоону калыптандырат.  
24.03.2026
Кыргыз Республикасынын Конституциясынын күнүнө карата өткөрүлүп жаткан жаштардын укуктук сабаттуулугун жогорулатууга жана укуктук агартууга багытталган иш-чаралардын алкагында Конституциялык сот Ачык эшиктер күндөрүн өткөрүп, ошондой эле жогорку окуу жайларынын студенттери үчүн судьялардын катышуусунда жолугушууларды жана лекцияларды уюштурууда.   Ушуга байланыштуу, 2026-жылдын 24-мартында Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунда Ала-Тоо университетинин студенттери үчүн Ачык эшиктер күнү өткөрүлдү. Иш-чара эки топ студенттердин катышуусунда өтүп, алардын ар бири үчүн өзүнчө соттун имараты боюнча экскурсия жана Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьясы менен жолугушуу уюштурулду.   Студенттер үчүн соттун имараты боюнча тааныштыруу экскурсиясы уюштурулду. Алар сот жыйындары өтүүчү залды, ошондой эле каралып жаткан иштер боюнча жыйынтыктоочу чечимдер кабыл алынуучу судьялардын кеңешме бөлмөсүн көрүштү. Экскурсиянын жүрүшүндө студенттер Конституциялык соттун китепканасы менен таанышып, соттун аппаратынын ишмердүүлүгү, анын түзүмү жана Конституциялык соттун ишин камсыз кылуу боюнча милдеттери тууралуу маалымат алышты.   Экскурсиядан кийин студенттер Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьясы Айдарбекова Чинара Аскарбековна менен жолугушту. Жолугушуунун жүрүшүндө судья Конституциялык соттун компетенциясынын өзгөчөлүктөрүн, анын жалпы юрисдикциядагы соттордон айырмасын, ошондой эле Конституциянын үстөмдүгүн камсыз кылуудагы жана мамлекеттик бийлик бутактарынын тең салмактуулугун сактоодогу негизги ролун кеңири түшүндүрдү.   Судья Конституциялык соттун чечимдеринин укуктук табиятына жана маанисине өзгөчө көңүл буруп, алардын милдеттүү юридикалык күчкө ээ экендигин, биротоло мүнөздө болорун,  адамдын жана жарандын конституциялык укуктары менен эркиндиктерин коргоого багытталганын белгиледи. Конкреттүү мисалдарды келтирип,  чечимдердин мазмуну жана алардын укуктук кесепеттери түшүндүрүлүп, ошондой эле алардын укуктук системага жана укук колдонуу практика...
20.03.2026

Урматтуу кыргызстандыктар!

 

Сиздерди Жаз жарчысы, кайра жаралуунун, тынчтыктын жана достуктун символу болгон Нооруз майрамы менен чын жүрөктөн куттуктайм!

 

Кылымдарды карытып, муундан муунга уланып келген бул улуу майрам элибиздин бай тарыхын, руханий баалуулуктарын жана салт-санаасын айгинелеп турат. Нооруз табияттын жаңылануусун гана эмес, адамдардын жүрөгүндө жакшылыкка болгон ишенимди, ынтымакты жана өз ара сый-урматты да бекемдейт.

 

Бул жаркын майрам ар бир үйгө береке, бакубат жашоо жана молчулук алып келсин. Жүрөктөрүңүздөрдү жылуулукка, үмүткө жана жакшы тилектерге толтурсун.Сиздерге бекем ден соолук, үй-бүлөлүк бакыт жана өлкөбүздүн өсүп-өнүгүшүнө багытталган ишмердүүлүгүңүздөрдө ийгиликтерди каалайм.

 

Нооруз майрамы элибизге тынчтык, биримдик жана жаркын келечек алып келсин!

 

Урматтоо менен, Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун төрагасы    Эмиль Осконбаев

19.03.2026
2026-жылдын 19-мартында Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунда Нооруз майрамына арналган салтанаттуу иш-чара өткөрүлдү. Нооруз — жаңыланууну, салттардын улануучулугун жана коомдогу гармонияны туюндурган байыркы майрам болуп саналат.   Иш-чарага Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун Төрагасы, судьялар, сот аппаратынын кызматкерлери, ошондой эле чакырылган конок — Кыргызстандагы азербайжандардын “Бирлик” коомдук бирикмесинин төрагасы Бахшалиев Хансывар Рустамович катышты.   Иш-чараны ачып жатып, Конституциялык соттун Төрагасы Эмиль Жолдошевич Осконбаев, Нооруз элдердин маданий мурасынын маанилүү бөлүгү катары тынчтыктын, ынтымактын жана өз ара урматтоонун универсалдуу баалуулуктарын алып жүрөт жана коомдун туруктуу өнүгүүсүнүн бекем негизи болгон болуп саналат деп белгиледи.  Сөзүнүн аягында  жамаатты алдыдагы Нооруз жана Орозо айт майрамдары менен куттуктады.   Куттуктоо  сөзү менен,  ошондой эле Бахшалиев Хансывар Рустамович чыгып сүйлөп, чакыруу үчүн ыраазычылык билдирип, иш-чаранын жогорку деңгээлде уюштурулганын белгиледи. Ал Кыргыз Республикасы азербайжан диаспорасы үчүн дээрлик 90 жылдан бери мекен болуп келгенин өзгөчө баса белгилеп, өлкөдөгү улуттар аралык ынтымак жана өз ара түшүнүшүүнүн өзгөчө атмосферасын белгиледи.   Иш-чаранын мазмундуу бөлүгүндө ар кайсы өлкөлөрдө Ноорузду  майрамдоо  салтынын көп түрдүүлүгүн чагылдырган маданий-таанып-билүү программасы менен сунушталды. Анда Кыргыз Республикасы, Казакстан Республикасы, Өзбекстан Республикасы, Азербайжан Республикасы жана Түркия Республикасы тааныштырылды.   Ар бир өлкө улуттук салттарын аутенттүү кийимдерди, элдик бий элементтерин, каада-салттарды, ошондой эле  молчулукту, тазаланууну жана жаңыланууну символдоштурган улуттук тамак-аштарды көрсөтүү аркылуу ачып беришти. Бул программа маданий мурастардын көп түрдүүлүгүн, анын тарыхый тереңдигин жана уланмалуулугун айкын көрсөтүүгө мүмкүндүк берди.   Нооруз майрамынын элдерди бириктирүүчү  маанисине өзгөчө көңүл бурулуп, тын...
18.03.2026
                                                                                                                                Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьясы Чинара Айдарбекова “Демократиялык туруктуулук үчүн мыйзам чыгаруу” темасында өткөн 2026-жылдагы алгачкы ЕККУнун адамдык өлчөм боюнча кошумча кеңешмесине (Supplementary Human Dimension Meeting — SHDM) катышты. Иш-чара 16–17-март күндөрү Вена (Австрия) шаарында өттү.   ЕККУнун Демократиялык институттар жана адам укуктары боюнча бюросу (ДИАУБ) тарабынан уюштурулган иш-чарага ЕККУга мүчө мамлекеттердин, эл аралык уюмдардын өкүлдөрү, эксперттер жана жарандык коомдун өкүлдөрү катышып, демократиялык мыйзам чыгаруунун, укуктун үстөмдүгүнүн жана адам укуктарын коргоонун негизги маселелерин талкуулашты.   Кеңешмени ЕККУнун Туруктуу кеңешинин төрагасы, Швейцариянын ЕККУдагы туруктуу өкүлү, элчи Рафаэль Нэгели жана ЕККУ ДИАУБдун директору Мария Телалиан куттуктоо сөздөрү  менен ачты.   Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьясы Чинара Айдарбекова “Демократиялык мыйзам чыгарууда соттук контролдоо жана отчеттуулук” темасына арналган пленардык сессияда кириш сөз баяндамачы катары сөз сүйлөдү.   Өз сөзүндө ал натыйжалуу соттук контроль мыйзамдардын сапатын камсыз кылууда жана конституциялык принциптерди сактоодо негизги роль ойной турганын белгиледи. “Ченем жаратуу ишине соттук контролдоо жүргүзүү – бул токтотуу жана тең салмактуулук системасынын маанилүү элементтеринин бири болуп сан...
17.03.2026
Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунда жыл сайын 5-майда белгиленүүчү Конституция күнүнө карата жогорку окуу жайларынын юридикалык факультеттеринин студенттери үчүн салттуу түрдө Ачык эшиктер күндөрүнүн цикли өткөрүлүүдө.   17-март күнү бекитилген графикке ылайык Конституциялык сотко К. Дикамбаев атындагы Дипломатиялык академиянын студенттери келишти.   Коноктор үчүн соттун имараты боюнча тааныштыруу экскурсиясы уюштурулду. Студенттер сот жыйындары өтүүчү залды, кеңешме бөлмөсүн, ошондой эле Конституциялык соттун китепканасын көрүп чыгышып, адистештирилген юридикалык адабияттардын фонду жана конституциялык укук боюнча материалдар менен таанышты.   Экскурсиянын жүрүшүндө аппараттын кызматкерлери студенттерге Конституциялык соттун түзүмү жана ишмердүүлүгү, анын сот бийлигинин тутумундагы орду жана ролу, ошондой эле конституциялык сот адилеттигин жүзөгө ашыруунун принциптери жана өзгөчөлүктөрү тууралуу маалымат беришти.   Программанын жыйынтыгы Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьясы, юридика илимдеринин доктору, профессор, Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген юристи Кыдырбаев Кырккелди Жумалиевич менен жолугушуу болду.   Ачык форматтагы диалогдун жүрүшүндө судья Конституциялык соттун ишмердүүлүгүнүн айрым багыттары, конституциялык көзөмөл органынын чечимдеринин өлкөдө мыйзамдуулукту жана укук тартибин камсыз кылууда, ошондой эле укуктук системаны калыптандыруудагы күчү жана мааниси жөнүндө кошумча маалымат берди. Ошондой эле өзүнүн кесиптик жана турмуштук тажрыйбасы менен бөлүшүп, өмүр баянынын жана кесиптик калыптанышынын айрым этаптары тууралуу айтып берди.