Меню навигации+

Пресс-релиздер

12.01.2023
2022-жылдын 30-ноябрында Конституциялык сот «Кыргыз Республикасынын транспорт каражаттарынын айдоочуларынын бирикмеси» Коомдук бирикмесинин кайрылуусуна байланыштуу Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун Пленумунун «Жер участокторун берүү жана алып коюу менен байланышкан мамлекеттик органдардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын чечимдерин, аракеттерин (аракетсиздигин) талашуу тууралуу иштерди кароодо келип чыгуучу кээ бир маселелер жөнүндө» 2018-жылдын 31-майындагы № 13 токтомунун 14-пунктунун «Жер участогуна укукту берүү боюнча комиссиянын чечими сотто талашуунун предмети болушу мүмкүн эмес» деген сөздөр менен баяндалган ченемдик жобосунун конституциялуулугун текшерүү жөнүндө ишти карап чыкты. Конституциялык сот талашылып жаткан ченемдик жобо Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 23-беренесинин 3-бөлүгүнө, 24-беренесинин 2-бөлүгүнө, 61-беренесинин 1-бөлүгүнө карама-каршы келбейт деген тыянакка келди. Чечимде белгиленгендей, соттук караштуулук тутумунда башкы орунду конституциялык контроль ээлейт, ал укуктук актылар тутумунда Конституциянын юридикалык үстөмдүгүн камсыз кылууга, ошону менен, Баш Мыйзамда бекитилген коомдук жана мамлекеттик түзүлүштүн майтарылбастыгына, инсандын укуктук макамынын туруктуулугуна, укуктун бардык субъектилери тарабынан конституциялык талаптардын кыйшаюусуз аткарылышына жетүүгө багытталган. Биринчи кезекте ченемдик-укуктук мүнөзгө ээ болгон бардык актылардын Конституцияга иерархиялык кошо баш ийүүсүн камсыз кылууга багытталган өзгөчө контролдук функция, конституциялык контролдун чектерин аныктоо боюнча Конституциялык соттун көз карашы акыркы болуп саналат жана мыйзам чыгаруу чөйрөсүн бүтүндөй камтууга тийиш жана мыйзамдардагы аныктамаларга көз каранды болушу мүмкүн эмес. Башкача айтканда, конституциялык контролдун табияты анын ченем жаратуунун бардык тармагында мыйзамдуулуктун негизги гаранты катары иштешин шарттайт, ал ченем жаратуучу органдардын иши менен чектелбеген, адамдардын чектелбеген чөйрөсүнө жана бир нече жолу колдонууга эсептелген, жалпыга милдеттүү жү...
23.12.2022
Конституциялык сот 2022-жылдын 21-декабрында Даниэль Жеңишбекович Акматовдун жана Дастан Далабайевич Бекешевдин кайрылуусуна байланыштуу Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2017-жылдын 23-июнундагы №407 токтому менен бекитилген Транспорт каражаттарын, түзүлүштөрдү жана жабдууларды, ошондой эле аларга карата менчик укуктарын мамлекеттик каттоо, кайра каттоо Эрежелеринин 541-пунктунун конституциялуулугун текшерүү жөнүндө ишти карады. Конституциялык сот талашылып жаткан ченем КР Конституциясынын 15-беренесинин 1 жана 2-бөлүгүнө, 23-беренесинин 3-бөлүгүнө, 24-беренесинин 1 жана 2-бөлүктөрүнө, 40, 41-беренелерине карама-каршы келбейт деген тыянакка келди. Конституциялык контролдоо органы өз чечиминде транспорттук каражаттарды өтө коркунуч келтирген булактардын катарына киргизүү алар үчүн өзгөчө укуктук режимди, анын ичинде мындай транспорт каражаттарынын бардык ээлери үчүн аларды пайдаланууга уруксат берүүнүн өзгөчө эрежелерин орнотууну шарттай тургандыгын белгилеген. Демек, калктын коопсуздугун, өмүрүн жана ден соолугун коргоону камсыз кылган мындай талаптарды жана эрежелерди орнотуу басмырлоочу катары эсептелиши мүмкүн эмес. Өлкөдө белгиленген жолдун оң жагы менен жүрүүсүнө карама-каршы транспорт каражатынын рулдук башкаруусу жүрүү багытына карата оң тарабында жайгашкандыктан, ал өтө кооптуу булак гана болбостон, аны пайдаланууда жол кыймылынын коопсуздугуна да коркунучту күчөтөт. Ошондуктан мыйзам чыгаруучу рулдук башкаруусу оң тарабында жайгашкан транспорт каражаттарын каттоо, пайдаланууга жол берүү үчүн алып кирүүгө тыюу салууну киргизип жатып, аны аталган транспорт түрүнүн конструкциясынын түзүмдүк бөлүктөрүнө, анын ичинде кузовго да тыюу жайылтылаарын божомолдогон. Бул кандай гана автоунаа болбосун кузов анын маанилүү түзүмдүк компоненттеринин бири болгон жагдай менен байланыштуу. Ага көбүнчө транспорттук каражаттын массасы, башкаруусу жана коопсуздугу көз каранды. Мындан тышкары, ал катталууга тийиш болгон уникалдуу идентификаторго (кузовдун сериясы, номери жана жеке бөлүктүн коду) ээ жана...
24.11.2022
2022-жылдын 26-октябрында Конституциялык сот А.Ж. Айтбаеванын, Омуркул уулу Уландын Укук бузуулар жөнүндө кодекстин камакка алуу жөнүндө соттун токтому чыгарылгандан кийин токтоосуз аткарылаарын белгилеген 566-беренесинин биринчи абзацынын конституциялуулугун текшерүү жөнүндө кайрылуусу боюнча ишти карап чыкты. (more…)
23.09.2022
Конституциялык сот: жабырлануучуга жазык процессинин калган катышуучулары менен бирдей эле тергөө судьясынын токтомуна апелляциялык тартипте даттануу укугу берилди   2022-жылдын 21-сентябрында Конституциялык сот А.С. Турдубаевдин жана анын кызыкчылыгындагы Н.Т. Эгетаевдин, М.М. Жорокуловдун кайрылуусуна байланыштуу Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза процессуалдык кодексинин 397-беренесинин 4-бѳлүгүнүн конституциялуулугун текшерүү жөнүндө ишти карап чыкты. (more…)
07.07.2022

Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту коомдун ар кандай топторунун өкүлдөрү үчүн конституционализмдин жылдык жайкы мектептерин өткөрүүнүн жакшы салтын улантып, ушул жылдын 3-6-июлунда "Адилет" Укуктук клиникасы" коомдук фонду менен биргеликте Кыргыз Республикасынын Акыйкатчысынын (Омбудсменинин) аппаратынын кызматкерлери, адвокаттар жана бейөкмөт уюмдардын өкүлдөрү үчүн конституционализмдин жайкы мектебин өткөрдү.
06.07.2022

2022-жылдын 6-июлунда видеоконференц байланыштүрүндө “Климаттын өзгөрүшүнө соттук таасир” деген темада эл аралык семинар болуп өттү.

Иш-чара Кытай Эл Республикасынын Жогорку элдик соту тарабынан Азия өнүктүрүү банкы жана ClientEarth айлана-чөйрөнү коргоо боюнча кайрымдуулук уюму менен биргеликте уюштурулду. (more…)

30.06.2022

2022-жылдын 29-июнунда Конституциялык сот Жалал-Абад шаардык сотунун судьялары А. Калмамат уулу жана А.А. Апысованын суроо-талабына байланыштуу Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 87-беренесинин 1, 2-бөлүктөрүнүн конституциялуулугун текшерүү жөнүндө ишти карап чыкты.

 

Конституциялык сот талашылып жаткан ченемдер Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 23-беренесинин 3, 4, 5-бөлүктөрүнө, 31-беренесинин 1, 2-бөлүктөрүнө карама-каршы келбейт деген тыянакка келди.

 

Конституциялык контролдоо органы өзүнүн чечиминде мамлекеттик бюджет – коомдук иштин бардык чөйрөлөрүндө мамлекеттик милдеттерди ишке ашыруунун ажырагыс атрибуту жана негизги куралы болуп санала тургандыгын белгиледи.

(more…)

15.06.2022

Бүгүн, 2022-жылдын 15-июнунда Конституциялык сот Өмүркул уулу У., М.Ж. Турганбаевдин КР Кылмыш-жаза процессуалдык кодексинин 121-беренесинин 13-бөлүгүнүн конституциялуулугун текшерүү жөнүндө кайрылуусу боюнча ишти карады.

 

Талашылып жаткан ченемге ылайык мүлккө камак салуу чарасын колдонуунун зарылдыгы жок болгондо, бул иш анын өндүрүшүндө турган адамдын же органдын токтомунун негизинде кылмыш-жаза сот өндүрүшүнүн кандай гана болбосун баскычында мүлккө камак салуу жокко чыгарылат.

(more…)

08.06.2022

Бүгүн, 2022-жылдын 8-июнунда Конституциялык сот А.К. Алагушевдин жана Н.К. Сыдыковдун кайрылуусуна байланыштуу Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза процессуалдык кодексинин 167-беренесинин 1, 2-бөлүктөрүнүн конституциялуулугун текшерүү жөнүндө ишти карап чыкты.

 

Конституциялык сот, талашылып жаткан ченемдер укуктук аныктык принцибине ылайык келбеген жана эгерде ачыкка чыгаруу тергөөнүн таламдарына карама-каршы келбесе жана жазык процессинин катышуучуларынын укуктарын жана мыйзамдуу таламдарын бузбаса, ачык жарыяланышы мүмкүн болгон маалыматтардын тизмесин камтыбаган даражада Кыргыз Республикасынын Баш Мыйзамынын жоболоруна карама-каршы келет деген тыянакка келди.

(more…)

18.05.2022

Конституциялык сот 2022-жылдын 27-апрелинде А.К. Алагушев жана Н.К. Сыдыковдун кайрылуусуна байланыштуу «Кыргыз Республикасынын Президентин жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жөнүндө» конституциялык Мыйзамдын 28-беренесинин 6-бөлүгүнүн конституциялуулугун текшерүү жөнүндө ишти карады.

 

Конституциялык сот талашып жаткан ченем Кыргыз Республикасынын Баш Мыйзамынын жоболоруна карама-каршы келбейт деген тыянакка келди.

(more…)

20.04.2022

Бүгүн, 20-апрелде Конституциялык сот жаран Ж. Калкожоевдин кайрылуусуна байланыштуу Кыргыз Республикасынын Судьялар кеӊешинин 2021-жылдын 13-августундагы Чечими менен бекитилген Кыргыз Республикасынын Судьялар кеңешиндеги судьялардын жоопкерчилиги тууралуу маселелерди кароонун тартиби жөнүндө Убактылуу Жобонун конституциялуулугун текшерүү жөнүндө ишти карап чыкты.

 

Конституциялык сот өз чечиминде бул Жобо ченемдик укуктук актынын бардык белгилерине ээ экенин жана конституциялык сот өндүрүшүнүн алкагында текшерилүүгө тийиш экендигин белгилеген.

(more…)

31.03.2021

Конституциялык палата 2021-жылдын 10-мартында Жазык кодексинин 170-беренесинин «Уурдалган адамды уурдаган учурдан тартып 72 сааттын ичинде ыктыярдуу бошоткон адам ушул берененин 1-бөлүгүндө же 2-бөлүгүнүн 1-5-пункттарында каралган жосундары үчүн жазык жоопкерчилигинен бошотулат» деген сөздөр менен баяндалган эскертүүсүнүн конституциялуулугун текшерүү жөнүндө ишти карап чыгып, аны Конституцияга карама-каршы келет деп тааныган. (more…)

23.03.2021

2021-жылдын 3-мартында Конституциялык палата «Кыргыз Республикасынын Президентин жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жөнүндө» конституциялык Мыйзамдын 61-беренесинин 1-бөлүгүнүн 3-пунктун, 2-бөлүгүн, 64-беренесинин 2-бөлүгүнүн 2-пунктун, ошондой эле «Кыргыз Республикасынын Президентин жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жөнүндө» Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзамына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү жөнүндө» Кыргыз Республикасынын 2015-жылдын 23-апрелиндеги № 88 конституциялык Мыйзамынын 1-беренесинин 18-пунктунун конституциялуулугун текшерүү жөнүндө ишти карап чыкты. (more…)

17.03.2021

2021-жылдын 17-мартында Конституциялык палата К.Т. Исаевдин кайрылуусуна байланыштуу Административдик-процесстик кодекстин 268-беренесинин 1-бөлүгүнүн «иштин маңызы боюнча чыгарылган» деген сөздөр менен берилген ченемдик жобонун (андан ары- АПК) конституциялуулугун текшерүү жөнүндө ишти карап чыгып, талашылып жаткан ченемдик жобону Конституцияга карама-каршы келет деп тааныган. (more…)

04.03.2021

Конституциялык палата КР Жазык-процесстик кодексинин 430-беренесинин 3-бөлүгүнүн «тергөө судьясынын токтомдоруна даттануу боюнча чыгарылган апелляциялык инстанциянын сотунун чечимдери кассациялык тартипте кайра каралбайт» деп берилген ченемдик жобосунун конституциялуулугун текшерүү жөнүндө ишти карап чыгып, аны сотко чейинки өндүрүштөгү жазык иштин токтотулушу жөнүндө ыйгарым укуктуу кызмат адамынын чечимине даттанууну кароонун жыйынтыктары боюнча кабыл алынган тергөө судьясынын токтомунун колдонулушуна карата бөлүктө Конституцияга карама-каршы келет деп кабыл алынды. (more…)

25.02.2021

2021-жылдын 19-февралында Конституциялык палата «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы, банктар жана банк иштери жөнүндө» Мыйзамдын кыйыр түрдө ээлик кылуу жолу менен банктын капиталына чектүү катышууга ниеттенген кандай гана жеке адам же юридикалык жак болбосун, Улуттук банктын алдын ала кат жүзүндөгү уруксатын алууга милдеттенмени белгилеген 85-беренесинин 2, 3-бөлүктөрүнүн, ошондой эле ушул эле Мыйзамдын, эгерде банктын капиталына чектүү катышуу Улуттук банктын уруксатысыз сатып алынган учурда, Улуттук банк арзыбаган бүтүмдүн жараксыздык кесепеттерин колдонуу жөнүндө талабы менен сотко кайрылууга укуктуулугун белгилеген 86-беренесинин 9-бөлүгүнүн конституциялуулугун текшерүү жөнүндө ишти карап чыкты. (more…)

28.01.2021

Конституциялык палата 2021-жылдын 27-январында Адам ооруп калганда асырап алуучу, камкорчу (көзөмөлчү) жана багып алуучу ата-эне боло албай турган оорулардын Тизмегинин 39-пунктунун конституциялуулугун текшерүү боюнча ишти карап чыгып, көрсөтүлгөн Тизмектин талашылып жаткан ченемин Конституциянын 16-беренесинин 1, 2-бөлүктөрүнө, 20-беренесинин 1-бөлүгүнө, 2-бөлүгүнүн биринчи абзацына карама-каршы келет деп тааныды. (more…)

20.01.2021

Конституциялык палата 2021-жылдын 20-январында Жазык-процесстик кодексинин «алардын макулдугу менен  чакыртылышы мүмкүн» деген сѳздѳр менен баяндалган 515-беренесинин 1-бѳлүгүнүн конституциялуулугун текшерүү жѳнүндѳ ишти карап чыгып, аны Конституцияга карама-каршы келбейт деп тааныды. (more…)

13.01.2021

Конституциялык палата 2021-жылдын 13-январында Жазык-процесстик кодекстин 259-беренесинин 2 жана 5-бөлүктөрүнүн конституциялуулугун текшерүү жөнүндө ишти карап чыгып, көрстөтүлгөн Кодекстин 259-беренесинин 2-бөлүгүн аны чечимдин жүйөлөмө бөлүгүндө баяндалган конституциялык-укуктук мааниде колдонулган шартында Конституцияга карама-каршы келбейт деп тапты, ошондой эле аталган Кодекстин 259-беренесинин 5-бөлүгү мүлккө камак салуу жөнүндө тергөө судьясынын токтомуна, анын ичинде ушул токтом менен кызыкчылыгы бузулган адамдар тарабынан даттануу келтирүү мүмкүнчүлүгү каралбаган бөлүгүндө Конституцияга карама-каршы келет деп таанылды. (more…)