Жаңылыктар

Кыргыз Республикасынын Конституциясынын күнүнө карата өткөрүлүп жаткан жаштардын укуктук сабаттуулугун жогорулатууга жана укуктук агартууга багытталган иш-чаралардын алкагында Конституциялык сот Ачык эшиктер күндөрүн өткөрүп, ошондой эле жогорку окуу жайларынын студенттери үчүн судьялардын катышуусунда жолугушууларды жана лекцияларды уюштурууда.   Ушуга байланыштуу, 2026-жылдын 24-мартында Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунда Ала-Тоо университетинин студенттери үчүн Ачык эшиктер күнү өткөрүлдү. Иш-чара эки топ студенттердин катышуусунда өтүп, алардын ар бири үчүн өзүнчө соттун имараты боюнча экскурсия жана Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьясы менен жолугушуу уюштурулду.   Студенттер үчүн соттун имараты боюнча тааныштыруу экскурсиясы уюштурулду. Алар сот жыйындары өтүүчү залды, ошондой эле каралып жаткан иштер боюнча жыйынтыктоочу чечимдер кабыл алынуучу судьялардын кеңешме бөлмөсүн көрүштү. Экскурсиянын жүрүшүндө студенттер Конституциялык соттун китепканасы менен таанышып, соттун аппаратынын ишмердүүлүгү, анын түзүмү жана Конституциялык соттун ишин камсыз кылуу боюнча милдеттери тууралуу маалымат алышты.   Экскурсиядан кийин студенттер Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьясы Айдарбекова Чинара Аскарбековна менен жолугушту. Жолугушуунун жүрүшүндө судья Конституциялык соттун компетенциясынын өзгөчөлүктөрүн, анын жалпы юрисдикциядагы соттордон айырмасын, ошондой эле Конституциянын үстөмдүгүн камсыз кылуудагы жана мамлекеттик бийлик бутактарынын тең салмактуулугун сактоодогу негизги ролун кеңири түшүндүрдү.   Судья Конституциялык соттун чечимдеринин укуктук табиятына жана маанисине өзгөчө көңүл буруп, алардын милдеттүү юридикалык күчкө ээ экендигин, биротоло мүнөздө болорун,  адамдын жана жарандын конституциялык укуктары менен эркиндиктерин коргоого багытталганын белгиледи. Конкреттүү мисалдарды келтирип,  чечимдердин мазмуну жана алардын укуктук кесепеттери түшүндүрүлүп, ошондой эле алардын укуктук системага жана укук колдонуу практика...

Урматтуу кыргызстандыктар!

 

Сиздерди Жаз жарчысы, кайра жаралуунун, тынчтыктын жана достуктун символу болгон Нооруз майрамы менен чын жүрөктөн куттуктайм!

 

Кылымдарды карытып, муундан муунга уланып келген бул улуу майрам элибиздин бай тарыхын, руханий баалуулуктарын жана салт-санаасын айгинелеп турат. Нооруз табияттын жаңылануусун гана эмес, адамдардын жүрөгүндө жакшылыкка болгон ишенимди, ынтымакты жана өз ара сый-урматты да бекемдейт.

 

Бул жаркын майрам ар бир үйгө береке, бакубат жашоо жана молчулук алып келсин. Жүрөктөрүңүздөрдү жылуулукка, үмүткө жана жакшы тилектерге толтурсун.Сиздерге бекем ден соолук, үй-бүлөлүк бакыт жана өлкөбүздүн өсүп-өнүгүшүнө багытталган ишмердүүлүгүңүздөрдө ийгиликтерди каалайм.

 

Нооруз майрамы элибизге тынчтык, биримдик жана жаркын келечек алып келсин!

 

Урматтоо менен, Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун төрагасы    Эмиль Осконбаев

2026-жылдын 19-мартында Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунда Нооруз майрамына арналган салтанаттуу иш-чара өткөрүлдү. Нооруз — жаңыланууну, салттардын улануучулугун жана коомдогу гармонияны туюндурган байыркы майрам болуп саналат.   Иш-чарага Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун Төрагасы, судьялар, сот аппаратынын кызматкерлери, ошондой эле чакырылган конок — Кыргызстандагы азербайжандардын “Бирлик” коомдук бирикмесинин төрагасы Бахшалиев Хансывар Рустамович катышты.   Иш-чараны ачып жатып, Конституциялык соттун Төрагасы Эмиль Жолдошевич Осконбаев, Нооруз элдердин маданий мурасынын маанилүү бөлүгү катары тынчтыктын, ынтымактын жана өз ара урматтоонун универсалдуу баалуулуктарын алып жүрөт жана коомдун туруктуу өнүгүүсүнүн бекем негизи болгон болуп саналат деп белгиледи.  Сөзүнүн аягында  жамаатты алдыдагы Нооруз жана Орозо айт майрамдары менен куттуктады.   Куттуктоо  сөзү менен,  ошондой эле Бахшалиев Хансывар Рустамович чыгып сүйлөп, чакыруу үчүн ыраазычылык билдирип, иш-чаранын жогорку деңгээлде уюштурулганын белгиледи. Ал Кыргыз Республикасы азербайжан диаспорасы үчүн дээрлик 90 жылдан бери мекен болуп келгенин өзгөчө баса белгилеп, өлкөдөгү улуттар аралык ынтымак жана өз ара түшүнүшүүнүн өзгөчө атмосферасын белгиледи.   Иш-чаранын мазмундуу бөлүгүндө ар кайсы өлкөлөрдө Ноорузду  майрамдоо  салтынын көп түрдүүлүгүн чагылдырган маданий-таанып-билүү программасы менен сунушталды. Анда Кыргыз Республикасы, Казакстан Республикасы, Өзбекстан Республикасы, Азербайжан Республикасы жана Түркия Республикасы тааныштырылды.   Ар бир өлкө улуттук салттарын аутенттүү кийимдерди, элдик бий элементтерин, каада-салттарды, ошондой эле  молчулукту, тазаланууну жана жаңыланууну символдоштурган улуттук тамак-аштарды көрсөтүү аркылуу ачып беришти. Бул программа маданий мурастардын көп түрдүүлүгүн, анын тарыхый тереңдигин жана уланмалуулугун айкын көрсөтүүгө мүмкүндүк берди.   Нооруз майрамынын элдерди бириктирүүчү  маанисине өзгөчө көңүл бурулуп, тын...

                                                                                                                                Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьясы Чинара Айдарбекова “Демократиялык туруктуулук үчүн мыйзам чыгаруу” темасында өткөн 2026-жылдагы алгачкы ЕККУнун адамдык өлчөм боюнча кошумча кеңешмесине (Supplementary Human Dimension Meeting — SHDM) катышты. Иш-чара 16–17-март күндөрү Вена (Австрия) шаарында өттү.   ЕККУнун Демократиялык институттар жана адам укуктары боюнча бюросу (ДИАУБ) тарабынан уюштурулган иш-чарага ЕККУга мүчө мамлекеттердин, эл аралык уюмдардын өкүлдөрү, эксперттер жана жарандык коомдун өкүлдөрү катышып, демократиялык мыйзам чыгаруунун, укуктун үстөмдүгүнүн жана адам укуктарын коргоонун негизги маселелерин талкуулашты.   Кеңешмени ЕККУнун Туруктуу кеңешинин төрагасы, Швейцариянын ЕККУдагы туруктуу өкүлү, элчи Рафаэль Нэгели жана ЕККУ ДИАУБдун директору Мария Телалиан куттуктоо сөздөрү  менен ачты.   Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьясы Чинара Айдарбекова “Демократиялык мыйзам чыгарууда соттук контролдоо жана отчеттуулук” темасына арналган пленардык сессияда кириш сөз баяндамачы катары сөз сүйлөдү.   Өз сөзүндө ал натыйжалуу соттук контроль мыйзамдардын сапатын камсыз кылууда жана конституциялык принциптерди сактоодо негизги роль ойной турганын белгиледи. “Ченем жаратуу ишине соттук контролдоо жүргүзүү – бул токтотуу жана тең салмактуулук системасынын маанилүү элементтеринин бири болуп сан...

Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунда жыл сайын 5-майда белгиленүүчү Конституция күнүнө карата жогорку окуу жайларынын юридикалык факультеттеринин студенттери үчүн салттуу түрдө Ачык эшиктер күндөрүнүн цикли өткөрүлүүдө.   17-март күнү бекитилген графикке ылайык Конституциялык сотко К. Дикамбаев атындагы Дипломатиялык академиянын студенттери келишти.   Коноктор үчүн соттун имараты боюнча тааныштыруу экскурсиясы уюштурулду. Студенттер сот жыйындары өтүүчү залды, кеңешме бөлмөсүн, ошондой эле Конституциялык соттун китепканасын көрүп чыгышып, адистештирилген юридикалык адабияттардын фонду жана конституциялык укук боюнча материалдар менен таанышты.   Экскурсиянын жүрүшүндө аппараттын кызматкерлери студенттерге Конституциялык соттун түзүмү жана ишмердүүлүгү, анын сот бийлигинин тутумундагы орду жана ролу, ошондой эле конституциялык сот адилеттигин жүзөгө ашыруунун принциптери жана өзгөчөлүктөрү тууралуу маалымат беришти.   Программанын жыйынтыгы Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьясы, юридика илимдеринин доктору, профессор, Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген юристи Кыдырбаев Кырккелди Жумалиевич менен жолугушуу болду.   Ачык форматтагы диалогдун жүрүшүндө судья Конституциялык соттун ишмердүүлүгүнүн айрым багыттары, конституциялык көзөмөл органынын чечимдеринин өлкөдө мыйзамдуулукту жана укук тартибин камсыз кылууда, ошондой эле укуктук системаны калыптандыруудагы күчү жана мааниси жөнүндө кошумча маалымат берди. Ошондой эле өзүнүн кесиптик жана турмуштук тажрыйбасы менен бөлүшүп, өмүр баянынын жана кесиптик калыптанышынын айрым этаптары тууралуу айтып берди.      

Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту   «Менин укуктарым жана жоопкерчилигим: Конституция жарандык аң-сезимимди жана жүрүм-турумумду кантип калыптандырат»   аттуу темада студенттер арасында сынак жарыялайт   Сынак Кыргыз Республикасынын Конституция күнүнө карата өткөрүлөт жана теманы кеңири ачып берген эң мыкты эссе жана видеороликтерди аныктоого багытталган. Катышуучулар өз көз караштары, жеке окуялары менен бөлүшүп, конституциялык укуктарды коргоо жана ишке ашыруу боюнча практикалык сунуштарын бере алышат.   Сынакка кимдер катыша алат?   Кыргыз Республикасынын бардык жогорку окуу жайларынын студенттери. Сынактык материалдарга коюлуучу талаптар:   • Материалдар мамлекеттик же расмий тилде кабыл алынат. • Эссенин көлөмү – 3 беттен ашпашы керек. • Видеороликтин узактыгы – 3төн 5 мүнөткө чейин. • Бир катышуучу бир нече материал жибере алат. • Сынакка тапшырылган материалдар рецензияланбайт жана кайтарылбайт. • Сынакка катышуу үчүн материалды тапшыруусу анын жарыяланышынын мүмкүндүгүнө автордун макулдугун билдирет.   Катышуу үчүн берилген материалга өзүнүн авторлугун тастыктаган билдирмени толтуруу зарыл.   Баалоо критерийлери:   • Идеянын жаңылыгы жана оригиналдуулугу • Теманын ачып берүүнүн деңгээли • Баяндоонун тактыгы жана логикалуулугу. • Мазмундуулук жана аргументтүүлүк. • Материалды берүүнүн креативдүүлүгү.   Сынакка тапшырылган иштерди Конституциялык соттун судьяларынан жана аппараттын кызматкерлеринен турган атайын комиссия аныктайт.   Жеңүүчүлөрдү сыйлоо: Сынактын жыйынтыгы боюнча үч жеңүүчү аныкталат: I орун – Ысык-Көлдө өтүүчү Конституционализм жайкы мектебине катышуу. II орун – Бишкекте өтүүчү Конституционализм жайкы мектебине катышуу. III орун – Баалуу белектер. Сыйлык тапшыруу аземи 2026-жылдын 30-апрелинде  Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун имаратында өтөт.   Аймактардан келген жеңүүчүлөр Бишкекке баруу менен байланышкан чыгы...

5-мартта Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунда Ак калпак күнүнө арналган флешмоб өткөрүлдү, ал кыргыз элинин улуттук каада-салтын сактоого жана жайылтууга багытталган.   Конституциялык соттун судьялары жана аппараттын кызматкерлери  бул демилгени колдошуп,  кыргыз маданиятынын башкы символдорунун бири болгон ак калпакты кийип чыгышты. Ак калпак эзелтеден эле ар-намыстын, кадыр-барктын жана акылмандыктын белгиси болуп эсептелет. Анын ак түсү ниеттин тазалыгын жана бийик адамгерчиликти символдоштурса, оюусу  кыргыз элинин дүйнө таанымын, табият менен байланышын чагылдырат.   Майрамга байланыштуу Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун Төрагасы Эмиль Жолдошевич Осконбаев өлкө жарандарын  – Ак калпак күнү менен куттуктады. “Ак калпак кыргыз элинин тарыхын, салт-санаасын жана руханий баалуулуктарын чагылдырган эң маанилүү улуттук символдордун бири болуп саналат. Өз тамырыбызга, улуттук символдорубузга жана маданий мурасыбызга болгон урмат-сыйды сактоо жана аяр мамиле кылуу — улуттук өзгөчөлүгүбүздү бекемдөөгө жана бай салттарыбызды кийинки муундарга өткөрүп берүүдө чоң мааниге ээ”, – деп белгиледи Эмиль Жолдошевич Осконбаев.   Ак калпак күнү Кыргызстанда жыл сайын 5-мартта белгиленет. Бул майрам 2011-жылы кыргыз элинин башкы символдорунун бирин сактоо жана даңазалоо максатында негизделген. Ошондон бери ал улуттук маданиятка, тарыхка жана руханий баалуулуктарга болгон урмат-сыйды бекемдеген жакшы салтка айланды.      

Урматтуу Кыргыз Республикасынын сот системасынын кызматкерлери!

 

Сот бийлиги — укуктук мамлекеттин пайдубалы жана конституциялык тартиптин ишеничтүү кепилдиги. Сиздерге мыйзамдын үстөмдүгүн камсыз кылуу, адамдын жана жарандын укуктары менен эркиндигин коргоо, коомдо адилеттүүлүктү, мыйзамдуулукту бекемдөө миссиясы жүктөлгөн.

 

Сиздердин ишиңиздер кынтыксыз кесипкөй компетенттүүлүктү, адеп-ахлактык жогорку жоопкерчиликти жана Конституцияга бекем берилгендикти талап кылат. Калыс жана принципиалдуу чечимдериңиздер аркылуу жарандардын мамлекеттик институттарга болгон ишеними чыңдалат, Мыйзамга болгон сый-урмат мамиле калыптанат жана өлкөнүн укуктук системасынын туруктуулугу  камсыздалат.

 

Учурдан пайдаланып, Сиздерди ак ниет эмгегиңиздер жана сот адилеттигине берилгендик менен өтөгөн кызматыңыздар үчүн терең ыраазычылык билдирем. Сиздердин ар бир чечимиңиздер даанышмандыкка, ички ынанымга жана коом алдындагы жогорку жоопкерчиликти терең түшүнүүгө негизденүү менен кабыл алына берсин.

 

Сиздерге бекем ден соолук, кесиптик туруктуулук, бакубаттык жана өлкөбүздүн өнүгүү жолунда жаңы ийгиликтерди каалайм.

 

Урматтоо менен,

КыргызРеспубликасынын Конституциялык сотунун төрагасы          Эмиль  Осконбаев  

Бишкек ш., 2026-жылдын 4-марты   Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунда расмий жолугушуу болуп өтүп, анын жүрүшүндө судьялар корпусуна Жогорку Кеңештин Конституциялык соттогу жаңы туруктуу өкүлү — Осмонов Айдарбек Касымалиевич тааныштырылды.   Жаңы өкүлдү Жогорку Кеңештин Аппаратынын жетекчиси Алмасбек Абытов тааныштырды.   Конституциялык соттун төрагасы Эмиль Осконбаев куттуктоо сөзүндө Парламент менен конституциялык контролдоо органынын ортосундагы конструктивдүү диалог өлкөнүн укуктук туруктуулугунун маанилүү кепилдиги экенин белгиледи.   «Жогорку Кеңеш — мыйзам чыгаруу бийлигинин жогорку органы катары мамлекеттин укуктук системасынын пайдубалын түптөйт. Ал эми Конституциялык соттун милдети — Баш мыйзамдын үстөмдүгүн камсыз кылуу. Биздин натыйжалуу өз ара аракеттенүүбүз улуттук мыйзамдардын сапатын жогорулатууга жана укуктун үстөмдүгүн бекемдөөгө түздөн-түз өбөлгө түзөт», — деп белгиледи Эмиль Осконбаев.   Жолугушуунун жүрүшүндө тараптар биргелешкен иштин негизги багыттарын: Конституциялык соттун чечимдеринин натыйжалуу аткарылышын камсыз кылуу, Конституциянын үстөмдүгү принциптерин илгерилетүү боюнча өз ара аракеттенүү, ошондой эле адилеттүүлүктү жана укуктук системанын натыйжалуулугун камсыз кылуу максатында институционалдык кызматташууну бекемдөө маселелерин талкуулашты.   Өз кезегинде Айдарбек Осмонов ачык жана жигердүү кызматташууга даяр экенин билдирип, анын ишмердүүлүгү конституциялык сот өндүрүшүнүн алкагында Парламенттин ыйгарым укуктарын натыйжалуу ишке ашырууга багытталарын белгиледи.   Жолугушуу иштиктүү жана конструктивдүү атмосферада өтүп, бийлик институттарынын Кыргыз Республикасында конституциялык мыйзамдуулукту системалуу түрдө бекемдөөгө болгон өз ара умтулуусун дагы бир жолу тастыктады.    

Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунда Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин юридикалык факультетинин 2-курсунун студенттери үчүн Ачык эшик күнү өткөрүлдү.   Студенттер конституциялык көзөмөл органынын ишмердүүлүгү жана анын мамлекеттик бийлик системасындагы орду менен таанышышты. Аларга аппараттын иши — кайрылууларды каттоо жана алдын ала кароодон тартып, иштерди соттук отурумдарга даярдоого чейинки процесстер тууралуу маалымат берилди. Кайрылуулардын жол берилүүчү критерийлерине жана иштерди кароонун практикалык өзгөчөлүктөрүнө өзгөчө көңүл бурулду.   Программанын алкагында Конституциялык соттун төрагасынын орун басары Дүйшеев Карыбек Арстанбекович менен жолугушуу болду. Диалогдун жүрүшүндө юристтердин кесиптик даярдыгы, сот системасында иштөөгө коюлуучу талаптар жана судья менен юристтин Конституция алдындагы жоопкерчилиги талкууланды.   Мындай жолугушуулар болочок юристтерге конституциялык сот адилеттигинин маанисин терең түшүнүүгө, теория менен практиканын байланышын бекемдөөгө жана укуктук маданиятты өнүктүрүүгө өбөлгө түзөт.    

Бишкек шаары, 2026-жылдын 19-февралы   Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту «CИВИКС» коомдук фондунун техникалык колдоосунда  күн сайын укукка байланыштуу иш алып барган жана укук колдонуу практикасын калыптандырган адистер үчүн кесиптик талкуу аянтчасы –  Конституционализм мектебин өткөрдү. Иш-чара Бишкек шаарындагы «Амбассадор» мейманканасынын конференц-залында өттү.   Мектеп формалдуу лекциялар цикли катары эмес, конкреттүү укуктук кырдаалдарда Конституция кантип иштей тургандыгы тууралуу ачык диалог форматында уюштурулду.   Иш-чараны ачып жатып, Конституциялык соттун Төрагасы Эмиль Осконбаев укуктук системанын туруктуулугу конституциялык ченемдерди бир түрдүү түшүнүүдөн башталарын белгиледи.   Биринчи сессия мамлекеттик бийлик системасында Конституциялык соттун ролуна арналды. Катышуучулар конституциялык контролдоо органынын статусунун өзгөчөлүктөрүн, анын ыйгарым укуктарынын чектерин жана бийлик бутактарынын тең салмактуулугун камсыз кылууда институционалдык көз карандысыздыктын маанисин талкуулашты.   Конституциялык соттун судьясы Чинара Айдарбекова конституциялык сот өндүрүшүнүн механизмине кеңири токтолду. Кайрылууларда жол берилген критерийлер жана процессуалдык фильтрлер, иштерди кароодо жарандык, административдик жана кылмыш-жаза сот өндүрүштөрүнө салыштырмалуу өзгөчөлүктөрү практикалык кызыгуу жаратты.   Күндүн экинчи бөлүгүндө Конституциялык соттун судьясы Меергуль Бобукеева ченемдик укуктук актылардын конституциялуулугун баалоодо укуктук принциптердин жана доктриналардын колдонулушунун талдоосун сунуштады.   Мектептин практикалык бөлүгү чакан топтордо иштөө форматында өттү. Катышуучулар укуктук кырдаалдарды моделдештирип, укуктук позицияларды иштеп чыгышты жана конституциялык-укуктук баалоонун алгоритмин түзүштү. Мындай формат теориядан колдонмо талдоого өтүүгө жана кесиптик тажрыйба алмашууга шарт түздү.   Жыйынтыктоочу сессия Конституциялык соттун чечимдеринин юридикалык күчүнө жана аларды аткаруу маселелер...

2026-жылдын 17-февралында Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту 2010-жылдагы Кыргыз Республикасынын  Конституциянын тиешелүү жоболору жана 2021-жылдын 11-апрелиндеги референдумда (бүткүл элдик добуш берүүдө) кабыл алынган “Кыргыз Республикасынын Конституциясы жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын жоболору менен системалуу өз ара байланышта 2021-жылдын 5-майындагы Мыйзамдын редакциясындагы Конституциянын 67-беренесин, 68-беренесинин 2-бөлүгүнүн экинчи абзацын, 72-беренесинин 1-бөлүгүн расмий чечмелөө берүү жөнүндө Кыргыз Республикасынын Президентинин сунушун карап чыгып, төмөнкүдөй тыянакка келди.   Конституция – бул баарыдан мурда коомдук бийликтин түзүлүшүнүн жана иштөөсүнүн уюштуруучулук ченемдик негизи. Өзүнүн табияты боюнча Конституция туруктуу болууга багытталган, анткени ал  укуктук тартиптин биримдигин  жана алдын ала болжолдонушун камсыз кылат. Ошол эле учурда ал коомдук турмуштун объективдүү өзгөрүүлөрүнө жооп кайтарууга жана жаңы чакырыктарга жооп катары бийликти уюштуруу механизмдеринин түпкү башатын бузбастан, оңдоого жөндөмдүү жандуу документ катары өзүнүн сапатын жоготпойт.   Кыргызстан эли мамлекеттик бийликтин жападан-жалгыз булагы катары 2021-жылдын 11-апрелинде өткөрүлгөн референдум (бүткүл элдик добуш берүү) аркылуу жаңы Конституцияга уюштуруучулук легитимдүүлүктү берип,  коомдук бийликти кайра түзүүнүн архитектурасын аныктаган.   Мамлекеттүүлүктүн өнүгүшүндө бир конституциялык моделден башкасына өтүү объективдүү жол берилген көрүнүш болуп саналат. Ошону менен бирге конституциялык трансформацияга жол берилишинин фактысынын өзү анын юридикалык тактыгына карата талапты жокко чыгарбайт. Башкысы болуп Негизги мыйзамдын текстин өзгөртүү эмес, бир ченемдик конструкциядан экинчисине өтүү ыкмасы жана логикасы негизги болуп саналат. Укуктук режимдин анык эместиги менен коштолгон конституциялык ажырым коомдук бийликтин легитимдүүлүгүн солгундатып жана анын туруктуулугуна шек келтирип, карама-каршылыкты жаратып, укуктук аныктык принцибин бузушу мүмкүн. Тиешелүү түр...

17-февралда саат 10:00дө Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту Кыргыз Республикасынын Президентинин Кыргыз Республикасынын Конституциясынын айрым беренелерин чечмелөө жөнүндө сунуштамасын кароого киришти.   Кароо жазуу жүзүндөгү жол-жобо тартибинде (тараптардын катышуусуз) жүргүзүлөт.   Кароонун жыйынтыгы боюнча чечим кабыл алынып, Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун расмий сайтында жарыяланууга тийиш.

2026-жылдын 12-февралында Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунда биринчи жолу дайындалган жергиликтүү соттордун судьялары үчүн уюштурулган үч күндүк стажировка аяктады. Программа 10-февралда башталып, судьялардын кесиптик адаптацияланышына жана соттук ишинде Конституциянын ролун комплекстүү түшүнүүсүн калыптандырууга багытталды.   Стажировка Конституциялык соттун конституциялык маданиятты бекемдөөгө жана Негизги мыйзамдын ченемдерин ар күндүк сот практикасында колдонуунун практикалык көндүмдөрүн өнүктүрүүгө багытталган системалуу ишинин бөлүгү болду.   Программанын алкагында катышуучулар Конституциялык соттун ишмердүүлүгү, мамлекеттик бийлик органдарынын тутумундагы орду жана ролу, конституциялык сот өндүрүшүнүн өзгөчөлүктөрү, судьялардын Конституциялык сотко кайрылуу тартиби жана анын чечимдеринин юридикалык күчү менен кеңири таанышты. Ар кандай категориядагы иштер боюнча Конституциялык соттун чечимдеринде берилген укуктук позицияларга жана алардын жалпы юрисдикциядагы соттор тарабынан практикалык колдонулушуна өзгөчө көңүл бурулду.   Практикалык бөлүк судьялардын Конституциялык сотко жолдонулуучу суроо-талаптардын долбоорлорун даярдоо, кейстерди талдоо жана конкреттүү соттук кырдаалдарда укуктук позицияларды колдонуу механизмдерин талкуулоо иштерин камтыды. Ошондой эле катышуучулар Конституциялык соттун жылдык баяндамалары жана анын расмий интернет-сайтында жайгаштырылган маалыматтык материалдар менен таанышты.   Стажировканын биринчи күнүндө катышуучуларга Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун Төрагасы Осконбаев Эмиль Жолдошевич куттуктоо сөзү менен кайрылып, ар күндүк сот практикасында конституциялык баалуулуктардын маанисин жана Конституциянын үстөмдүгүн камсыз кылууда судьянын өзгөчө жоопкерчилигин баса белгиледи.   Лекциялык жана практикалык сабактарды Конституциялык соттун Төрагасы Осконбаев Эмиль Жолдошевич, судьялар Айдарбекова Чынара Аскарбековна, Бобукеева Меергүл Рыскулбековна, Шаршеналиев Жамиль Асанбекович, ошондой эле Конституциял...

Пресс-анонс 2026-жылдын 11-февралы Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотуна Кыргыз Республикасынын Конституциясына расмий чечмелөө берүү жөнүндө Кыргыз Республикасынын Президентинин сунуштамасы келип түштү   Сунуштамада көрсөтүлгөндөй, кайрылуунун зарылдыгы коомдук-саясий мейкиндикте жана эксперттик чөйрөдө кызуу талкуулардын натыйжасында Кыргыз Республикасынын иштеп жаткан Президентинин ыйгарым укуктарынын мөөнөтүн, ошондой эле кезектеги же мөөнөтүнөн мурда президенттик шайлоолорду дайындоо тартибин жөнгө салуучу конституциялык жоболорду карама-каршы түшүнүктүн пайда болушу менен шартталган.   Ошондой эле 2021-жылдын 11-апрелинде референдумда (жалпы элдик добуш берүүдө) кабыл алынган “Кыргыз Республикасынын Конституциясы жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын жоболору, бир катар эксперттердин пикири боюнча, коллизияны жаратып, Кыргыз Республикасынын Конституциясына (Кыргыз Республикасынын 2010-жылдын 27-июнундагы Мыйзамынын редакциясында) ылайык шайланган Президенттин ыйгарым укуктарынын башталышын жана узактыгын бир түрдүү эмес чечмелөөгө жол берери көрсөтүлгөн.   Юристтер, укук таануучулар жана коомдук ишмерлер тарабынан айтылган карама-каршы укуктук позициялар мамлекеттик бийлик институттарынын туруктуу жана мыйзамдуу иштеши үчүн фундаменталдык мааниге ээ болгон маселелер боюнча конституциялык-укуктук аныксыздык пайда болгонун көрсөтөт деп белгиленген.   Сунушталган материалдарга ылайык, көрсөтүлгөн аныксыздык конституциялык түзүлүштүн негиздерине, элдик бийликтин принцибине, Конституциянын үстөмдүгүнө жана түздөн-түз колдонулушуна, укуктук аныктыкка, Конституцияга жана конституциялык мыйзамдарга ылайык шайлоо өткөрүүнүн тартибине жана мөөнөттөрүнө, ошондой эле Кыргыз Республикасынын жарандарынын шайлоо укуктарына түздөн-түз таасирин тийгизет.   Муну менен катар бийлик жана шайлоо маселелери коомчулук үчүн маанилүү болгон шартта мындай кайчы пикирлердин сакталышы бул укуктук талаш-тартыштардын курч саясий тире...

2026-жылдын 29-январында Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунда Конституциялык соттун жана анын аппаратынын 2025-жылдагы ишинин жыйынтыгы боюнча чогулуш өттү.   Чогулушта, отчеттук жыл Конституциялык сот үчүн конституциялык көзөмөл органынын 35 жылдыгына арналган юбилейлик иш-чараларды өткөрүү, ишмердүүлүктүн системалуу туруктуулукка өтүшү, ошондой эле конституциялык баалуулуктарды жайылтуу, укуктук маданиятты чыңдоо жана мамлекеттик органдар, кесиптик жана академиялык коомчулук менен өз ара аракеттенүүнү кеңейтүү багытында активдүү өнүгүү мезгили болгондугу белгиленди. Конституциялык соттун судьялары Аппараттын активдүү колдоосунда бул багыттарга конституциялык сот өндүрүшүн жүзөгө ашыруу менен катар олуттуу көңүл бурушту.   2025-жылы Конституциялык сот тарабынан 10 чечим жана 13 токтом, анын ичинде кабыл алынган чечимдерди түшүндүрүү боюнча 2 соттук акт кабыл алынды. Судьялар коллегиялары тарабынан 38 кайрылуу каралып, алардын ичинен 18и өндүрүшкө кабыл алынды. Конституциялык соттун аппараты тарабынан 56 кайрылуу алдын ала кароо тартибинде каралды.   Отчеттук жылда Конституциялык сот Жогорку Кеңеш, Жогорку сот, Башкы прокуратура, Акыйкатчы, Юстиция министрлиги, ошондой эле билим берүү жана кесиптик аудиториялар менен кызматташтыкты ырааттуу түрдө өнүктүрдү. 5 жогорку окуу жайы жана мамлекеттик мекемелер менен кызматташтык жөнүндө меморандумдарга кол коюлуп, бул Конституциялык соттун чечимдерин аткаруу, юридикалык билим берүү жана илим чөйрөсүндө системалуу жана узак мөөнөттүү иш жүргүзүүгө мүмкүндүк берди.   Конституциялык соттун судьялары өлкөнүн алдыңкы жогорку окуу жайларында өткөн көп сандаган жерине баруу менен лекцияларга жана эксперттик жолугушууларга катышты. Судьялар, юристтер, адвокаттар, мамлекеттик органдардын өкүлдөрү жана юридикалык факультеттердин окутуучулары үчүн конституционализм боюнча 6 мектептин өткөрүлүшү өзгөчө мааниге ээ болду.   Юбилейлик иш-чаралардын алкагында «Жаңы демократия өлкөлөрүндө конституциялык сот адилеттигинин калы...

2026-жылдын 14–20-январь күндөрү Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун аппаратынын консультанты Жанышбекова Н. Япониянын Japan’s Friendship Ties Program “MIRAI” аттуу эл аралык программасына катышты.

 

Программа Европа, Азия жана Кавказ өлкөлөрүнөн келген жаш адистерди бириктирип, Япониянын укуктук тутумун, мамлекеттик саясатын жана негизги мамлекеттик жана укуктук институттардын иш тажрыйбасын изилдөөгө багытталган.

 

Программанын алкагында Япониянын Жогорку сотунда, Япониянын Тышкы иштер министрлигинде, БУУнун Кылмыштуулук жана адилеттүүлүк боюнча окутуу-изилдөө институтунда (UNAFEI), Япониянын Юстиция министрлигине караштуу Эл аралык кызматташтык департаментинде, ошондой эле Keio университетинде жана Nishimura & Asahi юридикалык фирмасында лекциялар жана жумушчу жолугушуулар өткөрүлдү.

 

Иш-чаралардын жүрүшүндө сот тутумунун уюштурулушу, укуктун үстөмдүгүн камсыздоодогу сот бийлигинин ролу, эл аралык укуктук кызматташтык жана заманбап укук колдонуу тажрыйбалары боюнча маселелерге өзгөчө көңүл бурулду. Программа лекцияларды, эксперттик жолугушууларды, жумушчу талкууларды жана катышуучулар менен адистердин ортосунда кесиптик тажрыйба алмашуун...