Жаңылыктар

Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту финансылык рыноктун субъекттери тарабынан отчеттуулукту (маалыматты) берүү жана маалыматтарды ачып көрсөтүү тартиби жөнүндө жобонун 24 жана 25-пункттарынын конституциялуулугун текшерүү жөнүндө кайрылууну өндүрүшкө кабыл алуудан баш тартты.   Кайрылуу финансылык рыноктун субъекттери тарабынан отчеттуулукту берүү жана маалыматтарды ачып көрсөтүү тартибин жөнгө салган жоболорго байланыштуу болгон. Кайрылууга арыз ээсинин аталган Жобонун талаптарын бузгандыгы үчүн административдик жоопкерчиликке тартылышы негиз болгон.   Аныктама менен шилтеме аркылуу таанышууга болот: https://constsot.kg/wp-content/uploads/2026/06/oks-ob-otkaze-dlya-sajta-29.06.26.pdf  

2026-жылдын 26–28-июнунда Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту Кыргыз Республикасынын Эл аралык университети менен биргеликте “Адамдын укуктары менен эркиндиктеринин конституциялык кепилдиктери: жалпы теория жана майыптыгы бар  адамдардын жана калктын социалдык жактан аярлуу башка категорияларынын укуктарын камсыздоонун өзгөчөлүктөрү” темасында II Конституциялык окууларды өткөрдү.   Иш-чараны ачып жатып, Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун төрагасы Эмиль Осконбаев Конституциянын чыныгы күчү укуктарды жана эркиндиктерди жарыялоодо гана эмес, оболу аларды ар бир адам, айрыкча коргоонун кошумча мамлекеттик кепилдиктерине  муктаж болгондор тарабынан иш жүзүндө жана бирдей деңгээлде пайдаланууда экендигин белгиледи. Ал сот адилеттигинин жеткиликтүүлүгүн камсыз кылуу, укуктук тоскоолдуктарды жоюу жана майыптыгы бар адамдардын, ошондой эле социалдык жактан аярлуу башка категориядагы жарандардын укуктарын коргоонун конституциялык механизмдерин бекемдөө укуктук мамлекеттин жана коомдун жетилгендигинин эң маанилүү көрсөткүчтөрүнүн бири экендигин белгилеп өттү.   Пленардык жыйындын алкагында Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьясы Чинара Айдарбекова Конституциялык соттун укуктук позицияларындагы мүмкүнчүлүгү чектелген адамдардын конституциялык-укуктук статусу тууралуу баяндама жасап, теңчилик жана басмырлоого жол бербөө маселелери боюнча соттун практикасынан мисал келтирди.   Катышуучулар пленардык жыйындын жана үч тематикалык панелдик сессиянын жүрүшүндө сот адилеттигине жеткиликтүүлүк, социалдык укуктарды ишке ашыруу, санариптик жеткиликтүүлүк, адам укуктарын коргоонун эл аралык стандарттары жана БУУнун Майыптыгы бар адамдардын укуктары жөнүндөгү конвенциясын аткаруу маселелерин талкуулашты.   Конституциялык окуулардын жыйынтыгында катышуучулар адам укуктарын коргоо чөйрөсүндөгү мыйзамдарды жана укук колдонуу практикасын өркүндөтүүгө, сот адилеттигине жеткиликтүүлүктү кеңейтүүгө, инклюзивдүү чөйрөнү өнүктүрүүгө жана калктын социалдык жактан аярлуу кат...

Урматтуу кесиптештер!   Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун жана жеке өзүмдүн атымдан Сиздерди кесиптик майрамыңыздар – Юрист күнү менен чын жүрөктөн куттуктайм!   Бул кесиптик майрам 1993-жылы – Кыргыз Республикасынын Конституциясы кабыл алынган жылы – уюштурулган. Дал ошол мезгил эгемендүү Кыргызстандын мыйзамдын үстөмдүгүнө, адамдын жана жарандын укуктары менен эркиндиктерин урматтоого негизделген жаңы укуктук тутумунун калыптанышына жол ачкан.   Юрист кесиби – мыйзамды терең билүүнү гана эмес, коом алдындагы бийик жоопкерчиликти да талап кылган ардактуу кесип. Дал ушул юристтер адилеттүүлүктүн орношуна кызмат кылып, адамдын укуктары менен эркиндиктерин коргоп, мыйзамдуулукту бекемдөөгө жана жарандардын мамлекетке болгон ишенимин бекемдөөгө зор салым кошуп келишет.   Күчтүү мамлекет Конституцияны урматтоосуз болушу мүмкүн эмес. Ал эми Конституцияны урматтоо Мыйзамды жөн гана кесиптик билим эмес, ар-намыстын иши, адеп-ахлактык багыт жана жашоо принциби катары кабыл алган адамдардан башталат.   Ушул майрам күнү Сиздерге чың ден соолук, бакубат жашоо, үй-бүлөлүк бакты-таалай, кесиптик ийгиликтерди, акылмандыкты, бекем эркти жана жаңы жетишкендиктерди чын дилимден каалайм.   Мыйзамга берилгендик, принциптүүлүк жана өз ишиңизге болгон жоопкерчиликтүү мамиле ар дайым Кыргыз Республикасынын өнүгүшү жана элибиздин бакубат жашоосу жолундагы ишмердигиңиздердин ишенимдүү таянычы болуп берсин!   Майрамыңыздар кут болсун!   Юрист күнүңүздөр менен!   Урматтоо менен, Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун Төрагасы  Э. Осконбаев  

Чолпон-Ата шаарында Кыргыз Республикасынын Юрист күнүнө арналган II Конституциялык окуулар өз ишин баштады.   Форумдун ачылышында Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун Төрагасы Эмиль Осконбаев, Кыргыз Республикасынын Эл аралык университетинин ректору, юридика илимдеринин кандидаты, доцент Сейтек Асанов жана БУУнун Өнүктүрүү программасынын Кыргыз Республикасындагы Туруктуу өкүлү Александра Соловьева катышуучуларга саламдашуу сөзү менен кайрылышты.   Конституциялык окууларга Конституциялык соттун судьялары, мамлекеттик органдардын, жогорку окуу жайларынын жана эл аралык уюмдардын өкүлдөрү, юридика тармагындагы окумуштуулар, эксперттер жана Кыргызстан, Казакстан Республикасы, Россия Федерациясы, Түркия Республикасы, Өзбекстан Республикасы жана Кытай Эл Республикасынан келген юридикалык практиканын өкүлдөрү катышууда.   Форумдун алкагында адам укуктарын коргоонун конституциялык механизмдерин өркүндөтүү, сот адилеттигине бирдей жеткиликтүүлүктү камсыз кылуу, анын ичинде кошумча мамлекеттик кепилдиктерге муктаж адамдардын укуктарын натыйжалуу камсыздоо, инклюзивдүү чөйрөнү өнүктүрүү, мамлекеттик кызмат көрсөтүүлөрдү санариптештирүү жана социалдык укуктарды ишке ашыруунун механизмдерин өркүндөтүү маселелери талкууланат.   Үч күндүн ичинде катышуучулар илимий баяндамаларын сунуштап, тажрыйба алмашып, адам укуктарын жана эркиндиктерин коргоо жаатындагы улуттук жана эл аралык тажрыйбаны, ошондой эле конституциялык өнүгүүнүн заманбап багыттарын талкуулашат.  

2026-жылдын 26–28-июнь күндөрү Чолпон-Ата шаарында Кыргызстандын Юристтер күнүнө арналган II Конституциялык окуулар өтөт. Быйылкы илимий-практикалык форумдун башкы темасы адамдын укуктары менен эркиндиктеринин конституциялык кепилдиктери, ошондой эле майыптыгы бар адамдардын жана калктын социалдык жактан аярлуу башка категорияларынын  укуктарын камсыз кылуу маселелери болот.   Конституциялык окуулар Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун, мамлекеттик органдардын, илимий чөйрөнүн өкүлдөрүн, эксперттерди жана Казакстандын, Россия Федерациясынын, Түркиянын жана Өзбекстандын жана биздин өлкөнүн практик юристтерин бириктирет. Бул иш-чара улуттук жана эл аралык тажрыйбаны эске алуу менен адам укуктарын коргоонун актуалдуу маселелерин  талкуулоого мүмкүнчүлүк түзөт.   Катышуучулардын көңүл борборунда сот адилеттигине жеткиликтүүлүк, инклюзивдүү чөйрөнү өнүктүрүү, мамлекеттик кызмат көрсөтүүлөрдү санариптештирүү, адам укуктарын коргоонун эл аралык стандарттары жана социалдык укуктарды ишке ашыруу механизмдерин өркүндөтүү маселелери болот.   Иш-чаранын алкагында пленардык жыйын жана тематикалык панелдик талкуулар өткөрүлүп, анда илимий изилдөөлөрдүн жыйынтыктары, практикалык тажрыйба жана дүйнөнүн тездик менен өзгөрүп жаткан шартында адам укуктарын коргоонун заманбап ыкмалары сунушталат.   Конституциялык окуулар конституциялык өнүгүү, сот адилеттиги жана адам укуктарын коргоо жаатында тажрыйба алмашуу, жаңы идеяларды иштеп чыгуу жана кесиптик кызматташууну чыңдоо үчүн маанилүү аянтча болуп саналат.   Аталган иш-чара Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту жана Кыргыз Республикасынын Эл аралык университети тарабынан өлкөдөгү юридикалык кадрларды даярдоону жүзөгө ашырган алдыңкы жогорку окуу жайлардын уюштуруучулук колдоосунда, ошондой эле БУУӨПтүн жана «Кыргызстандын юристтери», «Кыргызстандын социалдык иш мектептеринин ассоциациясы» коомдук бирикмелеринин техникалык колдоосу астында уюштурулууда.  

Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту Кыргыз Республикасынын Административдик-процесстик кодексинин 110-беренесинин конституциялуулугун текшерүү жөнүндө кайрылууну өндүрүшкө кабыл алуудан баш тартты.   Кайрылуу административдик доо арыз менен сотко кайрылуунун мөөнөттөрүн жөнгө салган жобого байланыштуу болгон. Арыз ээсинин пикири боюнча, талашылып жаткан жобонун колдонулушу сотко кайрылуу мөөнөтүн калыбына келтирүүдөн баш тартылган учурда талашты маңызы боюнча карабастан иш боюнча өндүрүштү токтотууга жол берет.   Кайрылууга транспорт каражатын мамлекеттик каттоого алуу боюнча талаш негиз болгон. Арыз ээсинин пикири боюнча, ага берилген каттоо статусу транспорт каражатына карата менчик ээсинин укуктарын толук ишке ашырууга чектөө жаратат.   Аныктама менен шилтеме аркылуу таанышууга болот:https://constsot.kg/wp-content/uploads/2026/06/proekt-oks-pohleba-s-a-23-06-26.pdf

Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту Адвокатура жөнүндө мыйзамдын айрым жоболорунун конституциялуулугу боюнча кайрылууну өндүрүшкө кабыл алды   Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьялар коллегиясы жарандын «Кыргыз Республикасынын Адвокатурасы жана адвокаттык иш жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 8-1-беренесинин 7 жана 8-бөлүктөрүнүн конституциялуулугун текшерүү жөнүндө кайрылуусун өндүрүшкө кабыл алды.   Арыз ээсинин пикири боюнча, талашылып жаткан жоболор укуктук аныктуулук принцибине жооп бербейт, анткени Адвокатуранын Этика боюнча комиссиясынын чечиминин укуктук табиятын, аны соттук тартипте даттануунун жол-жобосун жана адвокаттын соттук коргонууга болгон укугун ишке ашыруу механизмин так аныктоого мүмкүндүк бербейт.   Кайрылууга Адвокатуранын Этика боюнча комиссиясынын арыз ээсинин лицензиясынын колдонулушун токтотуу жөнүндө сунуштамасы жана анын негизинде Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлиги тарабынан тиешелүү буйруктун чыгарылышы негиз болгон.   Аныктаманын толук тексти менен төмөнкү шилтеме аркылуу таанышууга болот:

https://constsot.kg/wp-content/uploads/2026/06/oks-o-prinyatii-ot-22.-06.26.pdf

2026-жылдын 19-июнунда Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университети менен биргеликте «Келечектеги юристтерди даярдоодо юридикалык илимдин, билим берүүнүн жана укук колдонуу практикасынын өз ара байланышы» аттуу илимий-практикалык тегерек стол өткөрүштү.   Иш-чара Конституциялык соттун өлкөнүн алдыңкы жогорку окуу жайлары менен түзүлгөн кызматташтык жөнүндө меморандумдарды ишке ашыруудагы кезектеги кадам болду. Анын негизги максаты –  юридикалык кадрларды даярдоонун заманбап ыкмаларын талкуулоо жана билим берүү чөйрөсү менен мамлекеттик органдардын өз ара аракеттенүүсүнүн практикалык механизмдерин иштеп чыгуу болду.   Тегерек столдун ишине судьялар коомчулугунун өкүлдөрү, мамлекеттик органдардын кызматкерлери, юридикалык факультеттердин окутуучулары, окумуштуулар, практик юристтер, ошондой эле студенттер жана жаш изилдөөчүлөр катышты.   Катышуучулар мыйзамдардын жана коомдук мамилелердин тездик менен өзгөрүп жаткан азыркы шарттарында юрист кандай болушу керектигин, юридикалык билим берүүнү кантип практикага жакын кылуу керектиги, илимдин, билим берүүнүн жана укук колдонуу практикасынын мүмкүнчүлүктөрүн кандайча бириктирүү керектигин талкуулашты.   Ошондой эле актуалдуу сот практикасын, азыркы чакырыктарды жана укуктук системанын муктаждыктарын эске алуу менен юридикалык адистиктеги студенттерди даярдоонун биргелешкен програмаларын иштеп чыгуу маселелерине өзгөчө көңүл бурулду.   Катышуучулар жогорку окуу жайлары менен мамлекеттик органдардын тыгыз кызматташуусу – теориялык билимге гана эмес, ошондой эле натыйжалуу кесиптик иш үчүн зарыл болгон практикалык көндүмдөргө ээ  адистерди даярдоого мүмкүндүк берерин белгилешти.   Талкуунун жыйынтыгында тараптар юридикалык билим берүүнү өркүндөтүү жана жаңы муундагы жогорку квалификациялуу юристтерди даярдоо боюнча мындан ары да биргелешип  иштөөгө даяр экендиктерин билдиришти.  

Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту Кыргыз Республикасынын Жарандык кодексинин 1126-беренесинин 3-пунктунун конституциялуулугун текшерүү жөнүндө кайрылууну өндүрүшкө кабыл алуудан баш тартты.

Кайрылуу мыйзам боюнча мурас калтыруучуну багуу боюнча мыйзамда жүктөлгөн милдеттерди аткаруудан баш тарткан ата-энелерди (асырап алуучуларды) жана бойго жеткен балдарды (асырап алынгандарды) мыйзам боюнча мурастоо укугунан ажыратууну караган жобого байланыштуу болгон.

Арыз ээсинин пикири боюнча, талашылып жаткан жобо мурастоо талаштарын кароодо зарыл болгон укуктук аныктуулукту камсыз кылбагандыктан, Кыргыз Республикасынын Конституциясына ылайык келбейт.

Аныктама менен шилтеме аркылуу таанышууга болот:https://constsot.kg/wp-content/uploads/2026/06/oks-ob-otkaze-abduraufovu-ot-19.06.26.pdf

Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту Кыргыз Республикасынын Жазык-процесстик кодексинин 495-беренесинин 1-бөлүгүнүн 4-пунктунун, 495-беренесинин 3-бөлүгүнүн жана 496-беренесинин 2-бөлүгүнүн конституциялуулугун текшерүү жөнүндө кайрылууну өндүрүшкө кабыл алуудан баш тартты.   Кайрылуу өзгөчө укуктук статуска ээ адамдарга карата кылмыш ишин козгоонун жана аларды жазык жоопкерчилигине тартуунун тартибин жөнгө салган жоболорго байланыштуу болгон. Арыз ээсинин пикири боюнча, экс-судья менен адвокаттын статусу бир адамда айкалышкан учурларда атайын процесстик кепилдиктерди колдонуу тартибинин так жөнгө салынбагандыгы укуктук аныкталбагандыкты жаратат.   Аныктама менен шилтеме аркылуу таанышууга болот:https://constsot.kg/wp-content/uploads/2026/06/oks-ob-otkaze-sultanov-ot18.06.26.pdf

2026-жылдын 17-июнунда Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту Т.А. Алмазбековдун жана В.Е. Гусевдин кайрылуусуна байланыштуу Кыргыз Республикасынын Жарандык процесстик кодексинин 370-беренесинин 6-бөлүгүнүн конституциялуулугун текшерүү жөнүндө ишти карады.

Кароонун предмети болуп, биринчи же апелляциялык инстанциядагы соттордун чечимдеринде баяндалган негиздер боюнча сот актысы күчүндө калтырылган учурда кассациялык инстанциядагы сот өз чечимин кайталап жүйөлөштүрүүгө милдеттүү эместигин караган ченем болду.

Ишти кароонун жыйынтыгы боюнча Конституциялык сот талашылып жаткан ченем Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 61-беренесинин 1 жана 2-бөлүктөрүнө Конституциялык соттун Чечиминин жүйөлөштүрүүчү бөлүгүндө баяндалган конституциялык-укуктук мааниде карама-каршы келбейт деген тыянакка келди.

Кыргыз Республикасынын Конституциялык соту «Кыргыз Республикасынын Адвокатурасы жана адвокаттык иш жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 8-1-беренесинин 7 жана 8-бөлүктөрүнүн конституциялуулугун текшерүү жөнүндө кайрылууну өндүрүшкө кабыл алды.   Кайрылууга ылайык, Кыргыз Республикасынын Адвокатурасынын Этика боюнча комиссиясы адвокаттык иш жүргүзүү укугуна берилген лицензиянын колдонулушун токтотуу жөнүндө Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигине сунуштама киргизген. Бул чечимге макул болбогон арыз ээси сотко кайрылган. Биринчи инстанциядагы сот иш боюнча өндүрүштү токтотуп, апелляциялык жана кассациялык инстанциялар бул аныктаманы күчүндө калтырган, ал эми Бишкек шаарынын административдик соту административдик доо арызды өндүрүшкө кабыл алуудан баш тарткан.   Арыз ээсинин пикири боюнча, бул категориядагы талаштарды кайсы сот кароого тийиш экендиги боюнча укуктук аныктуулуктун жоктугу Кыргыз Республикасынын Конституциясы кепилдеген соттук коргонуу укугун ишке ашырууга тоскоолдук жаратууда.   Аныктама менен шилтеме аркылуу таанышууга болот: https://constsot.kg/wp-content/uploads/2026/06/oks-o-prinyatii-tursaliev-m-k-ot-17.06.26.pdf    

2026-жылдын 12-июнунда Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун төрагасы Эмиль Осконбаев Ысык-Көл облусунун Чок-Тал айылында жайгашкан «Фемида» пансионатынын 2026-жылдагы жайкы ден соолукту чыңдоо сезонунун расмий ачылыш аземине катышты.   Иш-чарага ошондой эле Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун төрагасы Медербек Сатыев, Кыргыз Республикасынын Судьялар кеңешинин төрайымы Аида Сейдакматова, сот органдарынын жетекчилери, судьялар жана сот аппараттарынын кызматкерлери катышты.   Иш-чараны ачып жатып, Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун төрагасы Медербек Сатыев сот тутумунун кызматкерлеринин ден соолугун чыңдоонун жана алардын толук кандуу эс алуусу үчүн шарттарды түзүүнүн маанилүүлүгүн белгиледи. Ошондой эле ал пансионаттын инфраструктурасын өнүктүрүү жана аны мындан ары модернизациялоо боюнча жүргүзүлүп жаткан иштер тууралуу маалымат берди.   Өз сөзүндө Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун төрагасы Эмиль Осконбаев сот тутумунун өкүлдөрүнүн эс алуусу жана ден соолугун чыңдоосу үчүн ыңгайлуу шарттарды түзүүнүн маанилүүлүгүн белгилеп, мындай социалдык демилгелер кесиптик коомчулукту бекемдөөгө, кызматкерлердин ден соолугун сактоого жана алардын ишинин натыйжалуулугун жогорулатууга өбөлгө түзөрүн белгиледи.   Иш-чаранын соңунда катышуучулар пансионаттын аймагы, анын инфраструктуралык объектилери жана өнүктүрүү менен көрктөндүрүү боюнча жүргүзүлүп жаткан иштер менен таанышты. Азем 2026-жылдагы жайкы ден соолукту чыңдоо сезонунун расмий ачылышы менен жыйынтыкталды.  

Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьялар коллегиясы Кыргыз Республикасынын Жазык кодексинин 82-беренесинин 2-бөлүгүнүн 7-пунктунун конституциялуулугун текшерүү жөнүндө кайрылууну өндүрүшкө кабыл алуудан баш тартты.   Кайрылуу Кыргыз Республикасынын Жазык кодексинде каралган айрым категориядагы кылмыштар үчүн соттолгон адамдарга пробациялык көзөмөл колдонулбай тургандыгын белгилеген жобого байланыштуу болгон.   Аныктама менен шилтеме аркылуу таанышууга болот:https://constsot.kg/wp-content/uploads/2026/06/oks-ob-otkaze-ot-10.06.26.pdf

Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьялар коллегиясы транспорт каражаттарынын алдыңкы эшиктеринин каптал айнектерин тонировкалоо үчүн жыйымды төлөө жана каттоо тартибинин 4-пунктунун конституциялуулугун текшерүү жөнүндө кайрылууну өндүрүшкө кабыл алды.   Арыз ээлеринин пикири боюнча, транспорт каражаттарынын алдыңкы эшиктеринин каптал айнектерин тонировкалоого уруксат алуу үчүн электромобилдердин ээлери үчүн жыйымдын төмөндөтүлгөн өлчөмүн караган талашылып жаткан жобо мыйзам алдында теңдик жана басмырлоого жол берилбестиги жөнүндө конституциялык принциптерге ылайык келбейт. Алардын айтымында, мындай уруксатты алуу үчүн кайрылган транспорт каражаттарынын бардык ээлери транспорт каражатынын түрүнө карабастан бирдей укуктук абалда болушат.   Аныктама менен шилтеме аркылуу таанышууга болот:https://constsot.kg/wp-content/uploads/2026/06/oks-o-prinyatii-k-proizvodstvu-obrashheniya-almazbekova-i-malajbekova-ot-10.06.26.pdf

2026-жылдын 18–21-май күндөрү Сеул шаарында (Корея Республикасы) Азиянын конституциялык сотторунун жана ага теңештирилген институттарынын ассоциациясынын Изилдөөлөр жана өнүктүрүү боюнча катчылыгынын (AКСА SRD) 5-изилдөөчүлүк конференциясы өтүп, анда конституциялык укуктун актуалдуу жана учурдагы маселелери талкууланды.   Иш-чарага Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун атынан аппарат жетекчисинин орун басары – укуктук жана аналитикалык камсыздоо башкармалыгынын башчысы Жайнагүл Аширматова жана укуктук жана аналитикалык камсыздоо башкармалыгынын консультанты Нуркыз Жанышбекова катышты.   Конференциянын программасы төрт тематикалык сессиядан турду. Биринчи сессия Ассоциацияга мүчө мамлекеттерде 2018-жылдан тартып киргизилген же сунушталган конституциялык өзгөртүүлөргө арналды. Экинчи сессияда конституциялык көзөмөл органдарынын конституциялык принциптердин өнүгүшүнө, адам укуктары менен эркиндиктерин коргоого, мамлекеттик институттардын иштешине жана бийлик бутактарынын тең салмактуулугуна олуттуу таасир тийгизген эң маанилүү чечимдери каралды. Үчүнчү сессиянын алкагында өзгөчө конституциялык мааниге ээ болгон мыйзамдык өзгөртүүлөр, анын ичинде конституциялык көзөмөл органдарынын чечимдерин аткаруу максатында кабыл алынган мыйзамдар талкууланды. Жыйынтыктоочу сессия конференциянын жыйынтыктарын чыгарууга, пикир алмашууга жана конституциялык укук жаатындагы мындан аркы изилдөөлөрдүн келечектүү багыттарын талкуулоого арналды.   Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун делегациясы «Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун конституциялык укуктар чөйрөсүндөгү негизги чечимдери» деген темада баяндама жасады.   Баяндамада Конституциялык соттун адамдын жана жарандын конституциялык укуктары менен эркиндиктерин коргоо, күнөөсүздүк презумпциясынын принцибин камсыз кылуу, ошондой эле кылмыш-жаза мыйзамдарындагы доонун эскирүү мөөнөттөрү институтун  колдонуу маселелери боюнча маанилүү укуктук позициялары сунушталды.   Өзгөчө көңүл Кыргыз Республикасынын адам...

2026-жылдын 20-майында Россия Федерациясынын Санкт-Петербург шаарында Россия Федерациясынын Конституциялык сотунун «Конституциялык көзөмөл жана азыркы глобалдык чакырыктар» аттуу эл аралык конференциясы болуп өттү.   Конференциянын ишине Россия Федерациясынын, Беларусь Республикасынын, Индиянын, Буркина-Фасонун, Тажикстандын, Өзбекстандын, Абхазиянын, Мьянманын, Казакстандын, Түркиянын жана Таиланддын конституциялык көзөмөл органдарынын, жогорку сот инстанцияларынын жана эл аралык сот институттарынын өкүлдөрү, ошондой эле илимий-эксперттик коомчулуктун өкүлдөрү катышты.   Кыргыз Республикасынан конференцияга Конституциялык сотунун судьялары Чинара Айдарбекова жана Лунара Жолдошева катышты.   Конференциянын максаты – конституциялык көзөмөл институттарынын алдында турган азыркы чакырыктарды, Конституциянын үстөмдүгүн камсыз кылуу, адам укуктарын жана эркиндиктерин коргоо маселелерин, ошондой эле геосаясий өзгөрүүлөрдүн жана санариптик технологиялардын ыкчам өнүгүшүнүн шарттарында конституциялык сот адилеттигин адаптациялануу маселелерин талкуулоо болду.   Конференциянын геосаясий олку-солку шарттарында конституциялык көзөмөл маселелерине арналган биринчи сессиясынын алкагында  Кыргыз Республикасынын Конституциялык сотунун судьясы Чинара Айдарбекова баяндама жасады.   Өз сөзүндө Чинара Айдарбекова азыркы дүйнө укуктук жана саясий терең өзгөрүүлөрдүн мезгилин баштан кечирип жатканын, бул көрүнүштөр эл аралык чыңалуунун күчөшү, санариптик технологиялардын өнүгүшү жана эл аралык укук тутуму үчүн жаңы чакырыктардын пайда болушу менен коштолуп жатканын белгиледи. Анын пикири боюнча мындай шарттарда конституциялык көзөмөл мамлекеттин укуктук туруктуулугун камсыз кылуучу, мамлекеттин укуктук коопсуздугу менен адамдын негизги укуктарынын жана эркиндиктеринин корголушунун ортосундагы тең салмактуулукту сактоочу маанилүү механизм катары өзгөчө мааниге ээ болууда.   Баяндамада жасалма интеллектти өнүктүрүү, санариптик көзөмөл жана маалыматтык коопсуздук маселелери...